Artikel 586 Rechtsvordering (586 Rv)

Lijfsdwang volgt niet automatisch uit een uitspraak. Stond in het vonnis of de beschikking al dat er bij lijfsdwang mag worden geëxecuteerd, dan kan de schuldeiser daarmee vooruit. Stond dat er niet in, dan moet hij dat alsnog vorderen, en wel bij de voorzieningenrechter van de rechtbank. Die vordering wordt ingesteld en behandeld als een kort geding.

Twee momenten om lijfsdwang te vragen

De wet kent dus twee wegen. De schuldeiser kan al in de procedure die tot de veroordeling leidt, vragen dat de uitspraak uitvoerbaar bij lijfsdwang wordt verklaard; de rechter die de zaak behandelt, beslist daar dan meteen over. Heeft hij dat niet gedaan of is het niet gevraagd, dan is er de afzonderlijke vordering bij de voorzieningenrechter die artikel 586 Rv regelt. In beide gevallen gelden dezelfde inhoudelijke eisen.

Een kort geding

De wet bepaalt dat de vordering wordt ingesteld en behandeld als een kort geding. Dat betekent een procedure die op korte termijn kan worden gepland, met een mondelinge behandeling en een uitspraak die snel volgt. De regels van het kort geding gelden daarbij.

Bij welke rechter

Bevoegd is de voorzieningenrechter van de rechtbank; het gaat dus niet naar de kantonrechter of het gerechtshof. Omdat het een kort geding is, gelden daarvan de gebruikelijke regels. Voor de schuldeiser betekent dat: hij brengt de zaak bij dagvaarding aan en laat zich door een advocaat vertegenwoordigen. De schuldenaar mag in dit kort geding zelf verschijnen; wil hij zich laten bijstaan, dan moet dat door een advocaat en niet door een andere gemachtigde.

Wat de voorzieningenrechter beoordeelt

De voorzieningenrechter gaat na of aan de wettelijke eisen is voldaan. Hij beoordeelt of het geval valt in een van de categorieën van artikel 585 Rv, of aannemelijk is dat een ander dwangmiddel onvoldoende uitkomst biedt en of het belang van de schuldeiser het middel rechtvaardigt (artikel 587 Rv). Daarnaast gaat hij na of de schuldenaar in staat is aan de verplichting te voldoen; is hij dat niet, dan wordt lijfsdwang volgens artikel 588 Rv niet uitgesproken. Hij kan zijn beslissing ook voor een bepaalde termijn aanhouden (artikel 590 Rv).

Een voorbeeld. Een ouder betaalt de vastgestelde kinderalimentatie al een jaar niet, loonbeslag levert niets op omdat er geen inkomen bekend is, terwijl er wel aanwijzingen zijn dat hij inkomsten heeft. De andere ouder start een kort geding bij de voorzieningenrechter en vordert dat de beschikking uitvoerbaar bij lijfsdwang wordt verklaard. Op de zitting kan de aangesproken ouder toelichten waarom betalen wel of niet mogelijk is.

In de praktijk

Voor de schuldeiser is dit de route om een uitspraak die niet wordt nagekomen alsnog met dit dwangmiddel te laten uitvoeren; hij moet dan wel onderbouwen waarom aan de eisen van de artikelen 585 en 587 Rv is voldaan. Voor de schuldenaar is de dagvaarding voor dit kort geding een dringend signaal: verschijn, laat zien wat uw werkelijke situatie is en kom zo mogelijk met een concreet voorstel. Wie wegblijft, laat de rechter met alleen het verhaal van de andere kant achter.