Artikel 551a Rechtsvordering (551a Rv)

Is de opbrengst van de veiling bij een bewaarder gestort omdat er meer gegadigden zijn, dan moet er nog worden bepaald wie hoeveel krijgt. Dit artikel geeft daarvoor twee wegen: een gerechtelijke rangregeling laten vaststellen, of alsnog samen tot overeenstemming komen.

Wie het kan verzoeken

Na de betaling van de koopprijs is ieder van de belanghebbenden die in artikel 551 Rv, derde lid, worden genoemd bevoegd een gerechtelijke rangregeling te verzoeken. Dat zijn de schuldeisers die beslag hebben gelegd op de zaak of op de koopprijs, de beperkt gerechtigden wier recht door de executie vervalt, en de geëxecuteerde zelf. Ook de oud-eigenaar kan het dus in gang zetten, wat logisch is, want een eventueel overschot komt hem toe.

Wat een rangregeling doet

In de rangregeling wordt vastgesteld wie in welke volgorde en voor welk bedrag uit de opbrengst wordt voldaan. Rangorde is hier het sleutelwoord: een hypotheekhouder gaat voor op gewone beslagleggers, en tussen beslagleggers gelden weer eigen regels. Artikel 552 Rv wijst de weg naar de procedure en de rechter-commissaris die de verdeling leidt.

Alsnog samen eruit komen

De tweede weg is vaak sneller en goedkoper. Bereiken de belanghebbenden alsnog overeenstemming over de verdeling en laten zij dat bij authentieke akte blijken aan de bewaarder bij wie het geld is gestort, dan keert die aan ieder uit wat hem volgens die akte toekomt. Er komt dan geen rechter aan te pas. De eis van een authentieke akte zorgt ervoor dat de afspraak vaststaat en dat de bewaarder erop kan afgaan.

Een voorbeeld. Na de veiling van een bedrijfspand staat de opbrengst bij een bewaarder. De bank, twee beslagleggers en de oud-eigenaar rekenen samen uit wat ieder toekomt en laten dat bij de notaris in een akte vastleggen. De bewaarder betaalt daarna volgens die akte uit, zonder rangregelingsprocedure.

In de praktijk

Verken eerst of een onderlinge regeling haalbaar is: een rangregeling kost tijd en geld, en die kosten drukken op wat er te verdelen valt. Lukt dat niet, schakel dan tijdig een advocaat in, want het verzoek moet door hem worden ingediend, en zorg dat u uw vordering met stukken kunt onderbouwen. Bent u de oud-eigenaar, blijf betrokken: uit de rangregeling blijkt hoeveel van uw schulden werkelijk is afgelost en of er iets voor u overblijft.