Artikel 485 Rechtsvordering (485 Rv)

Komt er op de bepaalde dag geen tegenspraak, dan is de verdeling rond. Artikel 485 Rv bepaalt dat de rechter-commissaris zijn proces-verbaal dan sluit en bij bevelschrift opdracht geeft aan degene die de netto-opbrengst onder zich houdt — de bewaarder — om te betalen. Eerst worden de kosten voldaan die nog openstaan, daarna krijgen de schuldeisers en degene tegen wie de executie liep wat hun volgens de staat toekomt.

De volgorde van betalen

Dat de nog niet betaalde kosten voorgaan, is geen detail. Het gaat om de kosten die zijn gemaakt om de opbrengst überhaupt te realiseren en te verdelen; zonder die uitgaven was er niets te verdelen geweest. Wat daarna resteert, gaat naar de schuldeisers in de volgorde van de staat. Blijft er dan nog iets over, dan komt dat toe aan degene tegen wie de executie liep — die is in de verdeling dus geen buitenstaander.

Wat gereserveerd blijft staan

Voor vorderingen die alleen voorwaardelijk zijn opgenomen, en voor een voorrang die alleen voorwaardelijk is erkend, wordt het uitgetrokken bedrag apart gehouden. Er gaat pas geld heen als vaststaat dat de vordering bestaat of dat de voorrang er is. Zo blijft de verdeling van de rest van de opbrengst niet hangen op één onzekere aanspraak. Blijkt later dat er niets of minder te vorderen was, dan bepaalt artikel 490a Rv dat het gereserveerde bedrag alsnog onder de schuldeisers wordt verdeeld.

Het bevelschrift is een executoriale titel

Het tweede lid geeft het bevelschrift een scherpe rand: het wordt in executoriale vorm uitgegeven. Wie erin batig is gerangschikt, heeft dus geen nieuwe procedure nodig als er niet wordt betaald; hij kan het bevelschrift laten uitvoeren. Dat is precies de zekerheid die een schuldeiser aan het eind van een lange executie nodig heeft.

Een voorbeeld. De opbrengst van een openbare verkoop staat bij een bewaarder. Drie schuldeisers en de schuldenaar hebben de staat ontvangen en niemand spreekt tegen. De rechter-commissaris sluit het proces-verbaal en geeft bevelschriften af: eerst de openstaande kosten, dan de pandhouder, dan de twee beslagleggers, en het restant naar degene tegen wie de executie liep.

In de praktijk

Voor schuldeisers betekent dit dat het uitblijven van tegenspraak de zaak snel afmaakt; wie iets wil aanvoeren, moet dat dus doen vóórdat het proces-verbaal wordt gesloten, want artikel 490 Rv sluit tegenspraak daarna uit. Voor degene tegen wie de executie liep is dit het moment waarop duidelijk wordt of er een overschot is. En wie een voorwaardelijk opgenomen vordering heeft, moet er rekening mee houden dat zijn geld nog even blijft staan tot zijn aanspraak vaststaat.