Artikel 479q Rechtsvordering (479q Rv)

Een levensverzekering kan door meer dan één schuldeiser worden getroffen. Artikel 479q Rv bepaalt voor dat geval wie de executie voortzet: degene die het oudste executoriale beslag heeft gelegd. Zet die de executie niet door, dan neemt degene die het daaropvolgende beslag legde het over. Zo staat voor de verzekeraar, de verzekeringnemer en de overige beslagleggers vast wie de vervolgstappen zet die de wet bij een beslag op een levensverzekering mogelijk maakt, zoals afkoop en wijziging van de begunstiging.

Wie de executie voert

Bepalend is de datum van het beslag; die ligt vast in het exploot en is voor de verzekeraar na te gaan. De andere beslagleggers verliezen hun beslag niet — hun aanspraak blijft rusten op de verzekering en straks op de opbrengst — maar zij zetten de stappen niet zelf. Zij delen mee in wat er binnenkomt, volgens de rangorde die het Burgerlijk Wetboek daaraan geeft.

Wat 'niet voortzetten' betekent

De wet zegt niet waarom de oudste beslaglegger stil blijft zitten, en dat doet er ook niet toe. Zet hij de executie niet voort, dan gaat de bevoegdheid over op wie het volgende beslag legde. Die kan dan de verdere stappen zetten — de aankondiging bij exploot, het verzoek tot afkoop, de wijziging van de begunstiging. Is ook die schuldeiser niet actief, dan schuift de bevoegdheid door naar de volgende in de rij.

De positie van de schuldenaar en de begunstigde

Voor degene tegen wie de executie loopt verandert de samenloop weinig aan zijn bescherming. Hij krijgt van degene die de executie voert het exploot van artikel 479n Rv, met de termijn waarbinnen hij kan laten weten dat hij wil belenen en met de mededeling dat hij een verbod kan vorderen. Ook een begunstigde houdt zijn mogelijkheid om op grond van artikel 479p Rv naar de voorzieningenrechter te gaan. Wat verandert, is alleen tegen wie die stappen zich richten.

Een voorbeeld. Op een levensverzekering ligt eerst beslag van een leverancier en enkele maanden later van een bank. De leverancier treft een regeling met de schuldenaar en onderneemt niets meer. De bank kan de executie dan overnemen en zelf de afkoop in gang zetten; de leverancier houdt zijn beslag en deelt mee in de opbrengst.

In de praktijk

Voor een schuldeiser die niet de oudste is, betekent dit: eerst nagaan wie vóór hem beslag legde en of die iets doet. Voor de verzekeraar is het van belang te weten wie de executie voert, omdat hij alleen aan die partij hoeft mee te werken. En voor de schuldenaar geldt dat het aantal beslagen niets verandert aan de waarde die uit de verzekering kan worden gehaald; die is er maar één keer, en de verdeling daarvan verloopt langs de gewone regels over de verdeling van de executieopbrengst.