Artikel 455a Rechtsvordering (455a Rv)

Een beslag kan zijn voorwerp verliezen: de auto brandt uit, de machine wordt beschadigd, de voorraad gaat verloren. Dit artikel zorgt ervoor dat het beslag dan niet in het niets verdwijnt. Vorderingen tot vergoeding die na de inbeslagneming in de plaats van de zaak zijn getreden, waaronder vorderingen wegens waardevermindering, vallen ook onder het beslag, en zij moeten op verlangen van de deurwaarder aan hem worden voldaan.

Zaaksvervanging in gewone woorden

Wat er voor de zaak in de plaats komt, neemt haar plaats in het beslag in. Verzekert de eigenaar zijn machine en keert de verzekeraar na een brand uit, dan is die uitkering economisch gezien de machine. Het zou merkwaardig zijn als de schuldeiser zijn verhaal verloor door een ongeluk waar hij part noch deel aan had, terwijl de waarde er in andere vorm nog wel is.

Ook een vergoeding voor beschadiging valt eronder. De zaak bestaat dan nog, maar is minder waard geworden; de vordering die dat verschil goedmaakt hoort bij het beslag.

De betekening als voorwaarde

De vergoeding valt niet vanzelf onder het beslag. Dat gebeurt pas nadat het beslag is betekend aan de schuldenaar van die vordering, dus aan de verzekeraar of aan degene die de schade heeft veroorzaakt. Tot dat moment kan die aan de eigenaar zelf betalen, en dan is het geld weg.

Ook hier eerbiedigt het beslag de rechten van derden die de executant moet respecteren, en verklaart het tweede lid een aantal bepalingen uit de regeling van het beslag onder derden van overeenkomstige toepassing. Zo weet degene bij wie wordt aangeklopt waar hij aan toe is.

Een voorbeeld. Op een bestelbus ligt beslag. De bus raakt total loss bij een aanrijding. De verzekeraar staat op het punt uit te keren aan de eigenaar. Wordt het beslag tijdig aan de verzekeraar betekend, dan valt de uitkering onder het beslag en moet zij op verlangen van de deurwaarder aan hem worden voldaan. Gebeurt dat niet op tijd, dan keert de verzekeraar rechtsgeldig aan de eigenaar uit.

In de praktijk

Voor de executant is snelheid alles: hoort u dat een beslagen zaak is beschadigd of verloren, laat het beslag dan direct aan de verzekeraar of de aansprakelijke partij betekenen. Voor de geëxecuteerde is het goed te weten dat een schadegeval de zaak niet uit het beslag haalt en dat een uitkering die in de plaats van de zaak komt niet vrij besteedbaar is. Twijfelt u over de vraag of een bepaalde vergoeding hieronder valt, dan kan die vraag langs de weg van artikel 438 Rv aan de voorzieningenrechter worden voorgelegd.