De rechter, naar wie het geding is verwezen, zet de behandeling daarvan voort en beslist met inachtneming van de uitspraak van de Hoge Raad.
←
Terug 423 · Verwijzing naar een ander gerecht dan het oorspronkelijke
Verder 425 · Geen verzet tegen een verstekuitspraak in cassatie
→
Artikel 424 Rechtsvordering (424 Rv)
De voortzetting van het geding na verwijzing
Wettekst
Toelichting
Vernietigt de Hoge Raad een uitspraak, dan is het geschil daarmee meestal nog niet beslist. De zaak gaat terug naar een feitenrechter, en dit artikel bepaalt wat die rechter dan doet: hij begint de procedure niet opnieuw, maar zet de behandeling voort op het punt waar zij is blijven steken, en hij beslist met de uitspraak in cassatie als bindend uitgangspunt.
De zaak begint niet opnieuw
Voortzetten betekent dat het dossier meegaat. Er hoeft niet opnieuw te worden gedagvaard, de eerder gewisselde processtukken blijven processtukken, en bewijs dat al is geleverd hoeft niet nog eens te worden geleverd. Wat in eerste aanleg of in hoger beroep onbestreden is vastgesteld, staat nog steeds vast. Partijen krijgen bij de verwijzingsrechter dus geen tweede kans om hun zaak van voren af aan anders in te richten.
Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad wordt de rechtsstrijd na verwijzing bepaald door wat er van de vernietigde uitspraak is overgebleven: klachten die in cassatie zijn verworpen, zijn definitief verworpen, en oordelen waarover in cassatie niet is geklaagd, liggen buiten de discussie. Wat door de vernietiging weer openligt, wordt opnieuw beslist.
Gebonden aan wat in cassatie is uitgemaakt
De verwijzingsrechter mag de rechtsvraag die in cassatie is beantwoord niet alsnog anders beantwoorden. Is beslist dat een bepaalde maatstaf moet worden toegepast, of dat een oordeel onvoldoende was gemotiveerd, dan is dat het kader waarbinnen hij verder werkt. Hij houdt wel zijn eigen taak als feitenrechter: het waarderen van de feiten en van het bewijs blijft aan hem, zolang hij binnen dat kader blijft.
Naar welke rechter gaat de zaak
De Hoge Raad bepaalt bij de vernietiging naar welke rechter de zaak wordt verwezen; de wet regelt elders naar welke rechters dat kan zijn.
Een voorbeeld. Een onderaannemer wint bij het hof een vordering op de hoofdaannemer, maar de Hoge Raad vernietigt omdat bij de uitleg van de overeenkomst een verkeerde maatstaf is aangelegd. Het verwijzingshof beoordeelt die uitleg dan opnieuw, met de juiste maatstaf, op basis van de stellingen en stukken die er al lagen. De vraag of de factuur ooit is verstuurd, waarover in cassatie niet werd geklaagd, staat vast en komt niet terug.
In de praktijk
Na verwijzing moet een van de partijen de zaak wel aanbrengen; zij loopt niet vanzelf door. Bij het gerechtshof is bijstand door een advocaat verplicht. Het debat na verwijzing betreft de punten die door de vernietiging weer openliggen. Het arrest van de Hoge Raad is daarbij de leidraad: daaruit blijkt welke klachten zijn verworpen, welke slaagden en welk punt dus nog op een beslissing wacht. Daarop kunnen de stukken na verwijzing zich richten.
Tegen de uitspraak die na verwijzing wordt gedaan, staat in beginsel opnieuw beroep in cassatie open, maar alleen over wat de verwijzingsrechter zelf heeft beslist. Punten die in de eerdere cassatieprocedure al zijn beslecht, komen langs die weg niet opnieuw aan de orde.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat is de taak van de rechter na verwijzing?
Na verwijzing door de Hoge Raad moet de rechter naar wie het geding is verwezen dit verder behandelen en beslissen met inachtneming van de uitspraak van de Hoge Raad (art. 424 Rv), en daarbij uitgaan van de beslissingen van de vernietigde uitspraak die in cassatie niet of tevergeefs zijn bestreden. Dat het hof onderzocht of de arbeidsverhouding inmiddels was geeindigd, bleef binnen de grenzen van de rechtsstrijd na verwijzing. Door vervolgens op grond van een ontbindingsbeschikking van de kantonrechter zelf vast te stellen dat die rechtsbetrekking op 1 september 1997 was geeindigd, ging het hof echter voorbij aan een in de eerdere cassatieprocedure onbestreden en daarmee onaantastbaar geworden oordeel van de rechtbank; zo heeft het zijn taak als verwijzingsrechter miskend. De Hoge Raad vernietigt het arrest en doet de zaak zelf af.
-
Mag het verwijzingshof terugwijzen naar de rechtbank?
Het hof waarnaar de Hoge Raad had verwezen, had de zaak teruggewezen naar de rechtbank. De Hoge Raad oordeelt dat de klacht over schending van art. 424 Rv terecht is voorgesteld: de rechter naar wie de Hoge Raad verwijst is gehouden het geding zelf verder te behandelen en af te doen zonder het naar een andere rechter te verwijzen, tenzij de Hoge Raad bij zijn verwijzing die mogelijkheid heeft geopend. Dat was hier niet gebeurd, zodat zowel het arrest van het verwijzingshof als de daarop volgende uitspraken niet in stand konden blijven.
-
Verwijzing is geen nieuwe instantie
De Hoge Raad oordeelt dat de in art. 424 Rv bedoelde voortzetting van de behandeling na cassatie en verwijzing geen zelfstandige, nieuwe instantie is, maar de voortzetting van de onvoltooide instantie die aan het cassatiegeding voorafging. Dat was in dit geval beslissend voor de vraag welk procesrecht in de verwijzingsprocedure gold.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.