Artikel 422 Rechtsvordering (422 Rv)

Na een vernietiging kunnen ook juridische vragen overblijven waarover nog geen rechter zich heeft uitgesproken. Artikel 422 Rv geeft de Hoge Raad daarvoor de vrije hand: hij beslist naar bevind van omstandigheden zelf over die rechtspunten, of hij verwijst de zaak daarvoor. Anders dan bij feitelijke vragen is verwijzing hier dus geen hoofdregel.

De keuze tussen beslissen en verwijzen

Het artikel noemt geen criteria voor de keuze; de woorden naar bevind van omstandigheden laten die per zaak aan de Hoge Raad.

Ook een combinatie komt voor. Ligt er zowel een openstaand rechtspunt als een feitelijke vraag, dan kan de Hoge Raad de rechtsvraag beantwoorden en de zaak voor de rest verwijzen. Het gerecht dat verder behandelt, is dan aan dat antwoord gebonden.

Een voorbeeld. Het gerechtshof wees een vordering af omdat die naar zijn oordeel was verjaard. De Hoge Raad vernietigt dat oordeel. De vraag of het gevorderde bedrag ook op een andere grondslag toewijsbaar is, is nooit beantwoord. Over die vraag kan de Hoge Raad zelf beslissen, of hij kan de zaak daarvoor verwijzen.

Wat dit voor uw zaak betekent

Voor u is dit vooral bepalend voor de tijd die het nog kost. Beslist de Hoge Raad zelf, dan is de zaak in één klap voorbij. Volgt verwijzing, dan komt er een nieuwe ronde bij een gerechtshof, waar het debat wordt voortgezet binnen de kaders die in cassatie zijn getrokken.

In de praktijk

Laat uw advocaat in de schriftelijke toelichting ook ingaan op wat er na een eventuele vernietiging nog moet gebeuren. En houd bij uw kostenraming rekening met beide scenario's: een zaak die in cassatie eindigt en een zaak die na verwijzing nog een ronde krijgt.