Artikel 415 Rechtsvordering (415 Rv)

Tijdens een cassatieprocedure kan er iets spelen dat eerst moet worden opgelost voordat de zaak zelf aan de beurt is. Zo'n tussenvraag heet een incidentele vordering. Artikel 415 Rv bepaalt hoe die wordt ingesteld en afgedaan: bij conclusie, met een eigen verweerronde en een afzonderlijke beslissing.

Wat een incident kan zijn

Het bekendste voorbeeld noemt de wet zelf: de vordering tot zekerheidstelling voor de proceskosten, waarover artikel 414 Rv gaat. Daarnaast vallen alle andere incidentele vorderingen onder deze regeling. Kenmerkend is dat ze niet over de klachten tegen de bestreden uitspraak gaan, maar over de procedure zelf.

Hoe het verloopt

De vordering wordt ingesteld bij conclusie: een afzonderlijk processtuk dat uw advocaat bij de Hoge Raad indient. De wederpartij in het incident dient daarop haar verweerschrift in, tegelijk met die vordering of op een datum die de Hoge Raad daarvoor bepaalt. Zo ontstaat binnen de hoofdprocedure een kleine, eigen ronde.

Daarna beslist de Hoge Raad afzonderlijk over het incident. Voordat hij dat doet, hoort hij de procureur-generaal, en hij hoort partijen wanneer die dat verlangen. Ook hier moet u dus zelf aangeven dat u gehoord wilt worden; het gebeurt niet vanzelf.

Waarom een aparte beslissing

Door het incident los af te doen, blijft de hoofdzaak zuiver. De uitkomst kan bepalend zijn voor het vervolg: wordt bijvoorbeeld zekerheidstelling toegewezen en blijft die uit, dan heeft dat gevolgen voor de positie van de eiser. Wordt de vordering afgewezen, dan gaat de zaak gewoon verder met de klachten tegen de uitspraak.

Een voorbeeld. Een verweerder vordert dat de in het buitenland gevestigde eiser zekerheid stelt voor de proceskosten. Hij dient daartoe een conclusie in, de eiser reageert met een verweerschrift in het incident, de procureur-generaal wordt gehoord en de Hoge Raad beslist over dat punt voordat de inhoudelijke behandeling verdergaat.

In de praktijk

Bespreek incidenten vroeg met uw advocaat, want sommige moeten vóór elk inhoudelijk verweer worden ingesteld en zijn daarna verspeeld. Houd er rekening mee dat een incident tijd en kosten toevoegt aan een procedure die toch al niet snel is. En geef uitdrukkelijk aan dat u gehoord wilt worden als u iets mondeling of schriftelijk wilt toelichten voordat er over het incident wordt beslist.