Artikel 409a Rechtsvordering (409a Rv)

Voor het voeren van een cassatieprocedure moet griffierecht worden betaald. Artikel 409a Rv bepaalt wat er gebeurt zolang dat nog niet is gebeurd en wat de gevolgen zijn als de betaling uitblijft. Zolang de termijn loopt die de Wet griffierechten burgerlijke zaken daarvoor stelt, houdt de Hoge Raad de zaak aan. Er gebeurt dus nog niets inhoudelijks totdat het geld binnen is of de termijn is verstreken.

De sanctie bij te laat betalen

Is het griffierecht niet op tijd voldaan, dan verklaart de Hoge Raad de eiser niet-ontvankelijk in zijn cassatieberoep en veroordeelt hem in de kosten. Uw klachten worden dan niet beoordeeld en de bestreden uitspraak staat vast. Dat is een harde uitkomst voor wat in de kern een betalingskwestie is, en juist daarom is de volgende waarborg opgenomen.

Eerst mag u zich uitlaten

Voordat de Hoge Raad die stap zet, krijgt de eiser de gelegenheid zich uit te laten over het niet tijdig betalen. U kunt dan uitleggen wat er is gebeurd: een betaling die is misgelopen, een verkeerd bedrag, een storing bij de verwerking. Neem die kans serieus en onderbouw uw verhaal met betaalbewijzen; het is het laatste moment waarop de zaak nog te redden is.

Daarnaast verklaart dit artikel een deel van de algemene regeling over het griffierecht van overeenkomstige toepassing, waarin onder meer ruimte is opgenomen voor gevallen waarin strikte toepassing tot een onbillijke uitkomst zou leiden. Die uitzondering is bedoeld voor bijzondere situaties en niet voor gewone slordigheid.

Ook de verweerder betaalt

Verschijnt de wederpartij, dan wordt ook zij griffierecht verschuldigd. Daarover wordt zij gewaarschuwd in het oproepingsbericht dat de griffier op grond van artikel 407a Rv opstelt: daarin staan de gevolgen van niet tijdig betalen uitdrukkelijk vermeld. Beide partijen lopen op dit punt dus een risico dat weinig met de inhoud van de zaak te maken heeft.

Een voorbeeld. Een eiser laat de betaling van het griffierecht over aan zijn boekhouding, die de factuur pas na de vervaltermijn ziet. De Hoge Raad nodigt hem uit zich hierover uit te laten. Kan hij niet aantonen dat er tijdig is betaald of dat er iets bijzonders speelde, dan eindigt de zaak zonder inhoudelijk oordeel.

In de praktijk

Behandel de nota voor het griffierecht als een termijn en niet als een factuur: zet de uiterste betaaldatum in de agenda en betaal ruim op tijd. Bewaar het betaalbewijs. Hebt u een laag inkomen, informeer dan bij uw advocaat naar gesubsidieerde rechtsbijstand en het verlaagde tarief, en regel dat vóórdat de termijn verstrijkt. Krijgt u toch bericht dat er niet tijdig is betaald, reageer dan onmiddellijk en met stukken.