- Voor zover uit deze titel dan wel uit een andere wettelijke regeling niet anders voortvloeit, is de tweede titel in hoger beroep van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat partijen slechts bij advocaat kunnen procederen, dat artikel 131 niet van toepassing is en dat geen eis in reconventie kan worden ingesteld.
- De artikelen 224 en 224a zijn van toepassing in hoger beroep.
- Niettemin is de oorspronkelijke verweerder, eiser zijnde in hoger beroep, niet gehouden tot zekerheidstelling.
- De verweerder in hoger beroep is daartoe evenmin gehouden, zelfs niet bij het instellen van incidenteel hoger beroep.
- De in eerste aanleg gestelde zekerheid blijft ook verbonden voor de kosten van hoger beroep.
- De zekerheidstelling wordt gevorderd vóór alle weren van rechten.
Artikel 353 Rechtsvordering (353 Rv)
Welke regels van de eerste aanleg meelopen in hoger beroep
Wettekst
Toelichting
Het hoger beroep heeft maar een handvol eigen bepalingen. Voor al het andere sluit artikel 353 Rv aan bij de dagvaardingsprocedure zoals die in eerste aanleg verloopt: die tweede titel is in hoger beroep van overeenkomstige toepassing, voor zover de wet niet iets anders voorschrijft. Het artikel noemt zelf drie afwijkingen, en het regelt bovendien wanneer een partij zekerheid moet stellen voor de proceskosten.
Alleen bij advocaat
De eerste afwijking: in hoger beroep kunt u uitsluitend bij advocaat procederen. Ook als u bij de kantonrechter in persoon mocht optreden, geldt dat bij het gerechtshof niet meer.
Geen tegenvordering
De tweede afwijking is dat er in hoger beroep geen eis in reconventie kan worden ingesteld. Wie in de eerste ronde geen tegenvordering instelde, kan dat in beroep niet alsnog doen; daarvoor is een nieuwe procedure nodig. Daarnaast is één bepaling uit de eerste aanleg, artikel 131 Rv, in hoger beroep niet van toepassing.
Zekerheid voor de proceskosten
De artikelen 224 en 224a Rv gelden ook in hoger beroep. Kern daarvan is dat een partij kan worden verplicht zekerheid te stellen voor de proceskosten waarin zij eventueel wordt veroordeeld, zodat de wederpartij bij winst niet met een oninbare rekening blijft zitten. Dat speelt vooral bij eisers zonder woonplaats of verblijf in Nederland, met de uitzonderingen die de wet daarbij kent.
Wie géén zekerheid hoeft te stellen
Was u in eerste aanleg gedaagde en bent u nu appellant, dan hoeft u geen zekerheid te stellen. Ook de verweerder in hoger beroep is daartoe niet gehouden, zelfs niet wanneer hij incidenteel hoger beroep instelt. Is in eerste aanleg al zekerheid gesteld, dan blijft die ook verbonden voor de kosten van het hoger beroep; er hoeft dus niets bovenop.
Wie zekerheidstelling wil, moet dat vorderen vóór alle weren van rechten — dus voordat inhoudelijk verweer wordt gevoerd.
Een voorbeeld. Een onderneming zonder vestiging in Nederland verliest bij de rechtbank en gaat in hoger beroep. Omdat zij in eerste aanleg gedaagde was, kan de wederpartij van haar geen zekerheid verlangen. Was zij daar eiser geweest en had zij toen al zekerheid gesteld, dan dekt die zekerheid ook de kosten van het beroep.
In de praktijk
Het hoger beroep lijkt in vorm en tempo op de eerste aanleg, maar een advocaat is verplicht en het griffierecht ligt hoger. Een vordering tot zekerheidstelling hoort in het eerste processtuk, omdat zij vóór alle weren van rechten moet worden ingesteld.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Mag je je eis in hoger beroep veranderen?
Het hof had een vermeerdering van eis in hoger beroep buiten behandeling gelaten zonder de daarvoor bestemde regeling toe te passen. De Hoge Raad herinnert eraan dat het hoger beroep er mede toe strekt eigen fouten en omissies uit de eerste aanleg te herstellen, en dat de oorspronkelijke eiser op grond van artikel 353 lid 1 Rv in verbinding met artikel 130 Rv bevoegd is zijn eis in hoger beroep te veranderen of te vermeerderen. Die bevoegdheid wordt alleen begrensd door de eisen van een goede procesorde en door de tweeconclusieregel.
-
Een nieuwe grondslag voor het eerst in hoger beroep
De vraag was of een partij in hoger beroep aan haar eis een vordering ten grondslag mag leggen die haar pas daarna door een derde was overgedragen. De Hoge Raad antwoordt bevestigend: binnen de grenzen van artikel 130 lid 1 Rv in verbinding met artikel 353 lid 1 Rv, en in beginsel niet later dan bij de eerste memorie, mag een partij ook in hoger beroep haar eis of de gronden daarvan veranderen of vermeerderen. Het hof was van een onjuiste rechtsopvatting uitgegaan.
-
Het bewijsaanbod in hoger beroep
Het hof had een aanbod om getuigen te laten horen als onvoldoende concreet gepasseerd. De Hoge Raad gaat uit van vaste rechtspraak dat een partij op grond van artikel 166 lid 1 in verbinding met artikel 353 lid 1 Rv ook in hoger beroep tot getuigenbewijs moet worden toegelaten als zij voldoende specifiek bewijs aanbiedt van feiten die tot beslissing van de zaak kunnen leiden. Of een aanbod specifiek genoeg is, hangt af van het verloop van het debat.
-
Verstek zuiveren door alsnog te betalen
Tegen een geïntimeerde was verstek verleend omdat het griffierecht niet was betaald; de advocaat betaalde dat later alsnog. De Hoge Raad overwoog dat die betaling, via art. 353 lid 1 in verbinding met art. 142 Rv, het verstek zuiverde, zodat de daarna gewezen arresten als op tegenspraak gewezen arresten gelden en daartegen geen verzet maar alleen cassatieberoep openstaat. Omdat het hof de zaak toch als verstekzaak bleef behandelen en uit het roljournaal nooit bleek dat het verstek was gezuiverd, aanvaardde de Hoge Raad voor dit geval een uitzondering.
-
Recht op pleidooi, ook in hoger beroep
Het hof had een verzoek om de zaak te mogen bepleiten geweigerd. De Hoge Raad stelt voorop dat via artikel 353 lid 1 Rv ook in hoger beroep geldt dat partijen desverlangd gelegenheid voor pleidooien moet worden geboden voordat de rechter beslist. Het arrest laat zien hoe artikel 353 Rv de waarborgen van de procedure in eerste aanleg doortrekt naar het hoger beroep.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.