Artikel 351 Rechtsvordering (351 Rv)

Een vonnis dat uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, kan worden uitgevoerd terwijl het hoger beroep nog loopt. Voor de partij die daardoor wordt geraakt, is dat niet het einde van het verhaal. Artikel 351 Rv geeft haar een weg: is er hoger beroep ingesteld, dan kan zij bij het gerechtshof vorderen dat de tenuitvoerlegging alsnog wordt geschorst. Het hof beslist daarover afzonderlijk, vooruitlopend op de zaak zelf.

Hoe u het vraagt

De schorsing komt er niet vanzelf; er moet een vordering van een partij liggen. In de praktijk gebeurt dat met een incidentele vordering aan het begin van het hoger beroep, zodat het hof zich daarover kan uitspreken voordat de gewone stukkenwisseling is afgerond. Er moet dus wel al hoger beroep zijn ingesteld: zonder lopend beroep is er voor het hof niets te schorsen.

Waar het hof naar kijkt

Het hof beoordeelt niet opnieuw wie gelijk heeft. Het weegt af hoe zwaar het belang weegt van de partij die nu al wil uitvoeren, tegenover het belang van de veroordeelde om de bestaande toestand te bewaren tot op het beroep is beslist. Hoe groot de kans is dat het beroep slaagt, telt daarbij in beginsel niet mee. Wel weegt sterk mee of uitvoering ingrijpende gevolgen heeft die naderhand nauwelijks meer zijn terug te draaien. Dat is geen zelfstandige voorwaarde om te schorsen, maar het kan de weegschaal wel doen doorslaan.

Wat u moet aanvoeren

Concreet maken is hier alles. Leg uit wat er precies gebeurt als de uitvoering doorgaat: welke onderneming valt om, welke woning wordt ontruimd, welk bedrag is straks niet meer terug te halen omdat de wederpartij het niet kan terugbetalen. Onderbouw dat met stukken. Een algemeen betoog dat het vonnis onjuist is, levert geen schorsing op; dat is namelijk precies de vraag die het hoger beroep zelf moet beantwoorden. En heeft de eerste rechter de uitvoerbaarheid bij voorraad met redenen omkleed toegewezen of juist geweigerd, dan komt daar een eis bij: u moet feiten of omstandigheden aanvoeren die pas na die beslissing zijn opgekomen en die rechtvaardigen dat er nu anders wordt geoordeeld. Herhaalt u enkel de gevolgen die de eerste rechter al kende, dan strandt de vordering in beginsel.

Een voorbeeld. Een ondernemer wordt veroordeeld tot betaling van een groot bedrag aan een partij die er financieel slecht voorstaat. Betaalt hij en wordt het vonnis later vernietigd, dan ziet hij zijn geld waarschijnlijk nooit terug. Dat restitutierisico kan een grond zijn om schorsing te vorderen, zeker als hij het met cijfers kan onderbouwen.

Andere wegen

Naast deze vordering kan de veroordeelde de uitvoering ook in kort geding als executiegeschil aan de voorzieningenrechter voorleggen. Ook kan het hof aan een beslissing voorwaarden verbinden, bijvoorbeeld zekerheidstelling door degene die wil uitvoeren.

In de praktijk

Wees snel. Zodra u weet dat er hoger beroep komt en de wederpartij aanstalten maakt, moet de vordering tot schorsing er liggen; is de ontruiming eenmaal uitgevoerd of het geld geïnd, dan valt er weinig meer te schorsen. Neem intussen contact op met de deurwaarder over de planning en meld dat u schorsing vordert — dat verplicht hem tot niets, maar u weet dan wel hoeveel tijd u heeft.