- De termijn voor het instellen van hoger beroep is drie maanden, te rekenen van de dag van de uitspraak van het vonnis dan wel de dag van de mondelinge uitspraak als bedoeld in artikel 29a.
- In afwijking van het eerste lid is de termijn van beroep van een vonnis in kort geding vier weken.
- De gedaagde in hoger beroep kan incidenteel beroep instellen, zelfs na verloop van deze termijnen en na berusting in het vonnis. Het incidenteel beroep wordt, op straffe van verval, ingesteld bij de conclusie van antwoord.
- De afstand van instantie laat de mogelijkheid incidenteel beroep in te stellen onverlet. De gedaagde in hoger beroep kan op de roldatum waarop de afstand van instantie is gedaan, de rechter verzoeken voor het instellen van incidenteel beroep een termijn te bepalen. De gedaagde in hoger beroep kan het incidenteel beroep ook instellen op een roldatum die binnen twee weken na de afstand van instantie bij exploot aan eiser in hoger beroep is aangezegd. Artikel 74, eerste lid, tweede tot en met vierde volzin, is van overeenkomstige toepassing.
- Indien in eerste aanleg een vordering tot vrijwaring geheel of gedeeltelijk is afgewezen op grond van de afwijzing van de vordering in de hoofdzaak, staat het hoger beroep daartegen open tot het moment dat in de hoofdzaak in hoger beroep de conclusie van antwoord wordt genomen.
←
Terug 337 · Hoger beroep tegen een tussenvonnis
Verder 340 · Een nieuwe beroepstermijn na een mislukt cassatieberoep
→
Artikel 339 Rechtsvordering (339 Rv)
De termijn voor hoger beroep tegen een vonnis
Wettekst
Toelichting
De termijn voor hoger beroep is de meest onverbiddelijke regel van het procesrecht: is hij voorbij, dan staat het vonnis vast, hoe onjuist het ook mag zijn. Artikel 339 Rv stelt die termijn op drie maanden, gerekend vanaf de dag van de uitspraak van het vonnis, of vanaf de dag van de mondelinge uitspraak waarop artikel 29a Rv ziet. Voor het kort geding geldt een veel kortere termijn: vier weken.
Wanneer de termijn begint
De klok begint te lopen op de dag van de uitspraak, niet op de dag waarop u het vonnis in handen kreeg. Dat is een valkuil: post kan dagen onderweg zijn en een vakantie kan er tussen zitten, terwijl de termijn gewoon doorloopt. Reken dus vanaf de datum die op het vonnis staat en houd rekening met de tijd die uw advocaat nodig heeft om de dagvaarding in hoger beroep te laten uitbrengen.
Het kort geding: vier weken
Tegen een vonnis in kort geding moet u binnen vier weken in beroep. Die korte termijn past bij het karakter van de zaak: een voorlopige voorziening is bedoeld om snel duidelijkheid te geven, en die duidelijkheid mag niet maandenlang boven de markt blijven hangen. Wie het vonnis van de voorzieningenrechter wil aanvechten, moet dus vrijwel meteen in actie komen.
Incidenteel hoger beroep
Voor de gedaagde in hoger beroep ligt het anders. Hij kan incidenteel beroep instellen, zelfs nadat de termijnen zijn verstreken en zelfs als hij in het vonnis had berust. De prijs is dat hij daarvoor één moment heeft: het incidenteel beroep moet worden ingesteld bij de conclusie van antwoord, op straffe van verval. Wie dat moment voorbij laat gaan, kan geen eigen klachten meer inbrengen en kan alleen nog verweer voeren tegen wat de ander aanvoert.
Afstand van instantie
Trekt de eiser in hoger beroep zijn beroep in door afstand van instantie te doen, dan verliest de ander zijn kans op incidenteel beroep niet. Hij kan op de roldatum waarop die afstand is gedaan de rechter vragen daarvoor een termijn te bepalen, of het incidenteel beroep instellen op een roldatum die hij binnen twee weken na de afstand bij exploot aan de eiser in hoger beroep aanzegt. Zo kan een appel niet worden ingetrokken op het moment dat de ander eigen bezwaren blijkt te hebben.
Een voorbeeld. Een gedaagde is in eerste aanleg grotendeels in het gelijk gesteld en legt zich bij het vonnis neer. Drie maanden later blijkt de wederpartij toch te hebben geappelleerd. Bij zijn conclusie van antwoord kan hij alsnog incidenteel beroep instellen tegen het onderdeel waarop hij wél verloor — ondanks zijn eerdere berusting.
Is in eerste aanleg een vordering tot vrijwaring afgewezen omdat de vordering in de hoofdzaak werd afgewezen, dan loopt het hoger beroep daartegen door tot het moment waarop in de hoofdzaak in hoger beroep de conclusie van antwoord wordt genomen. Zo hoeft niemand voor de zekerheid te appelleren tegen iemand die hij alleen nodig heeft als de hoofdzaak alsnog anders afloopt.
In de praktijk
Zet de datum van de uitspraak meteen in uw agenda en trek er ruim tijd vanaf. Een gemiste termijn is vrijwel nooit te repareren: het hof verklaart u dan niet-ontvankelijk zonder naar de zaak te kijken. Twijfelt u of u wilt doorprocederen, stel dan toch tijdig het beroep in — intrekken kan altijd nog, alsnog beginnen niet.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer begint en eindigt de beroepstermijn?
Een hof had een hoger beroep tegen een beschikking van 29 februari niet-ontvankelijk geoordeeld omdat het beroep pas op 31 mei was ingesteld. De Hoge Raad houdt dat oordeel in stand en verwerpt het beroep. De woorden 'te rekenen van de dag van de uitspraak' in onder meer art. 339 lid 1 Rv betekenen dat de dag van de uitspraak zelf niet meetelt, zodat de termijn begint te lopen op de dag daarna. Dat brengt echter niet mee dat de termijn pas verstrijkt op de laatste dag van de maand drie maanden later: de laatste dag van de termijn ligt niet later dan drie maanden na de dag van de uitspraak zelf.
-
Strikte termijn, maar niet zonder uitzondering
Een partij was bij verstek veroordeeld terwijl de dagvaarding niet in persoon was betekend en zij pas na afloop van de beroepstermijn van het vonnis hoorde. De Hoge Raad herhaalt dat de termijn van artikel 339 Rv van openbare orde is en strikt moet worden gehandhaafd, maar aanvaardt dat onder bijzondere omstandigheden een uitzondering mogelijk is. Zo wordt voorkomen dat iemand zijn rechtsmiddel verliest zonder ooit van het vonnis te hebben geweten.
-
Veertien dagen na bekendwording
Opnieuw was iemand bij verstek veroordeeld in een vonnis dat als op tegenspraak gold, en kwam hij pas jaren later in actie. De Hoge Raad formuleerde de regel dat niet-ontvankelijkverklaring wegens termijnoverschrijding achterwege moet blijven als de veroordeelde hoger beroep instelt binnen veertien dagen — of zoveel minder als met een kortere wettelijke beroepstermijn overeenstemt — nadat het vonnis hem in persoon is betekend of hij er anderszins mee bekend is geraakt. Het hof had hem daarover eerst moeten laten uitlaten voordat het hem niet-ontvankelijk verklaarde.
-
Incidenteel beroep ook na afloop van de termijn
Het hoger beroep was beperkt tot een deel van het vonnis; de wederpartij wilde het overige deel alsnog ter discussie stellen. De Hoge Raad bevestigt dat zij op grond van artikel 339 Rv incidenteel beroep kan instellen tegen het niet in het principale beroep betrokken deel, en dat dit op grond van het derde lid ook na afloop van de beroepstermijn kan. Of het bestreden vonnis een tussenvonnis of een (deel)eindvonnis is, maakt daarbij geen verschil.
-
Korte termijn in kort geding
Tegen een arrest in kort geding werd pas ruim na acht weken cassatieberoep ingesteld. De Hoge Raad past de verkorte termijn toe die voor het kort geding geldt en verklaart het beroep niet-ontvankelijk. De uitspraak laat zien dat de korte termijn van artikel 339 lid 2 Rv doorwerkt in de termijn voor het volgende rechtsmiddel.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.