De oproeping van niet in de procedure verschenen belanghebbenden van wie de woonplaats of het werkelijk verblijf onbekend zijn geschiedt door plaatsing van de oproeping in de Staatscourant. De rechter kan bepalen dat de oproeping tevens op andere wijze geschiedt. De oproeping van overige niet in de procedure verschenen belanghebbenden geschiedt door de griffier bij aangetekende brief, tenzij de rechter anders bepaalt.
←
Terug 271 · Oproeping bij gewone brief door de griffier
Verder 273 · Oproeping van instanties met een eigen taak in de procedure
→
Artikel 272 Rechtsvordering (272 Rv)
Oproeping van belanghebbenden die nog niet zijn verschenen
Wettekst
Toelichting
Een verzoekschriftprocedure raakt vaak meer mensen dan alleen de verzoeker. Wie belanghebbende is maar nog niet in de procedure is verschenen, moet worden opgeroepen. Artikel 272 Rv bepaalt hoe dat gebeurt: is de woonplaats of het werkelijk verblijf onbekend, dan wordt de oproeping in de Staatscourant geplaatst; in de overige gevallen stuurt de griffier een aangetekende brief. Bij een onbekend adres kan de rechter bepalen dat er daarnaast nog op een andere manier wordt opgeroepen; bij de aangetekende brief kan hij ook een andere wijze in de plaats daarvan voorschrijven.
Waarom aangetekend
Iemand die nog niet in de procedure zit, weet mogelijk van niets. Voor hem is de oproep de eerste aanleiding om iets te doen, en de gevolgen van niet reageren kunnen groot zijn: de rechter beslist ook zonder hem. Een aangetekende brief levert een verzendbewijs op en maakt aannemelijker dat de post daadwerkelijk op het juiste adres is aangeboden. Dat is een zwaardere waarborg dan de gewone brief die volstaat voor wie al verschenen is.
Als het adres onbekend is
Kan niemand achterhalen waar de belanghebbende woont of verblijft, dan wordt de oproeping in de Staatscourant geplaatst, het officiële publicatieblad van de overheid. In de praktijk leest vrijwel niemand daar zijn eigen oproep, en dat weet de wetgever ook. Het is een noodoplossing waarmee de procedure niet vastloopt op iemand die onvindbaar is. Juist daarom kan de rechter bepalen dat er daarnaast nog op een andere manier wordt opgeroepen, bijvoorbeeld via een bekend e-mailadres, een familielid of een advertentie.
Drie wegen naast elkaar
- Aangetekende brief — de hoofdregel voor belanghebbenden van wie het adres bekend is.
- Staatscourant — voor belanghebbenden van wie woonplaats en werkelijk verblijf onbekend zijn.
- Een andere wijze — in plaats van de aangetekende brief kan de rechter een andere manier van oproepen voorschrijven; de plaatsing in de Staatscourant kan hij niet vervangen, alleen aanvullen.
Een voorbeeld: in een procedure over een nalatenschap is één erfgenaam al jaren uit beeld en staat hij nergens ingeschreven. De overige erfgenamen worden aangetekend opgeroepen; voor de onvindbare erfgenaam volgt een oproeping in de Staatscourant. Weet de familie nog van een laatst bekend adres in het buitenland, dan kan de rechter bepalen dat daar ook een bericht naartoe gaat.
In de praktijk
Noem in uw verzoekschrift alle belanghebbenden met hun actuele adres; onvolledige gegevens leiden tot uitstel omdat er opnieuw moet worden opgeroepen. Weet u van iemand het adres niet, vermeld dan wat u wel weet en wat u hebt gedaan om het te achterhalen. Bent u zelf opgeroepen, laat de brief dan niet liggen: verschijnt u niet, dan beslist de rechter zonder uw standpunt, terwijl de beschikking wel gevolgen voor u kan hebben.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Niet verschenen? Dan aangetekend oproepen
Het hof had brieven naar een verkeerd adres gestuurd, waardoor een vader niet op de zitting was gehoord. De Hoge Raad oordeelt dat de vader, die na de eerdere brief geen verweerschrift had ingediend, moest worden behandeld als een niet in de procedure verschenen belanghebbende, en dat hij daarom op grond van art. 272 Rv bij aangetekende brief voor de mondelinge behandeling had moeten worden opgeroepen. Omdat dat niet was gebeurd, kon de beschikking niet in stand blijven. De uitspraak maakt het onderscheid hard: wie wel is verschenen krijgt een gewone brief, wie niet is verschenen een aangetekende.
-
Oproeping per adres van de instelling is niet genoeg
In een zaak over beeindiging van het ouderlijk gezag waren de stukken en de oproeping niet naar het adres van de moeder gestuurd, maar per adres van de gecertificeerde instelling. Omdat de moeder in hoger beroep geen verweerschrift had ingediend, gold zij als niet in de procedure verschenen belanghebbende en had zij op grond van art. 272 Rv bij aangetekende brief moeten worden opgeroepen voor de mondelinge behandeling. De Hoge Raad vernietigt de beschikking van het hof. De uitspraak bevestigt dat de eis van een aangetekende oproeping niet mag worden omzeild door post via een ander adres te laten lopen.
-
Wil iemand echt niet gehoord worden?
Bij een verzoek om verplichte zorg nam de rechtbank aan dat de betrokkene niet gehoord wilde worden. De Hoge Raad oordeelt dat uit de beschikking en de stukken niet blijkt dat de rechtbank heeft onderzocht of de betrokkene behoorlijk was opgeroepen, dat wil in dit geval zeggen bij aangetekende brief, tenzij de rechter anders heeft bepaald, zoals de derde volzin van art. 272 Rv eist. De rechtbank had ook niet vastgesteld dat de brief de betrokkene had bereikt of dat zij op een andere manier van plaats en tijdstip van de zitting wist. Zonder die vaststelling kon de rechtbank niet concluderen dat de betrokkene niet gehoord wilde worden.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.