Artikel 226 Rechtsvordering (226 Rv)

Schorsing van rechtswege door het wegvallen van de advocaat

In zaken waarin partijen niet in persoon kunnen procederen, wordt het geding van rechtswege geschorst doordat de gestelde advocaat overlijdt of doordat hij zijn hoedanigheid van advocaat verliest.
Artikel 225, derde en vierde lid, is van toepassing.

Toelichting

In de meeste zaken bij de rechtbank moet u zich laten vertegenwoordigen door een advocaat; alleen bij de kantonrechter mag u zelf het woord voeren. Valt die advocaat weg, dan staat u van het ene op het andere moment zonder vertegenwoordiger in een procedure die doorloopt. Artikel 226 Rv vangt dat op. Overlijdt de advocaat die zich voor u had gesteld, of verliest hij die hoedanigheid, dan komt de zaak van rechtswege stil te liggen, mits het gaat om een zaak waarin u niet zelf mag procederen.

Van rechtswege, dus zonder actie

Hier ligt het grote verschil met de gewone schorsingsgronden. Bij overlijden van een partij of een verandering van haar persoonlijke staat moet iemand de schorsing inroepen door betekening of door een akte op de rol. Bij het wegvallen van de advocaat gebeurt het vanzelf. De procedure staat stil op het moment dat de gebeurtenis zich voordoet, zonder dat een partij daar iets voor hoeft te doen.

Wanneer de advocaat wegvalt

De wet noemt twee gevallen waarin dit speelt.

Overlijden. De advocaat die zich in de zaak had gesteld, komt te overlijden.
Verlies van de hoedanigheid. Hij is geen advocaat meer, bijvoorbeeld doordat hij van het tableau is geschrapt.

Andere vormen van vertrek vallen buiten de tekst. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad leidt het onttrekken van een advocaat aan de zaak niet tot schorsing van rechtswege; de procedure en de termijnen lopen dan door. Stelt een partij uit eigen beweging een andere advocaat, dan wisselt alleen de vertegenwoordiger en loopt de zaak eveneens gewoon verder.

De gevolgen

Twee regels uit de algemene schorsingsbepaling gelden ook hier. Alle proceshandelingen die na het intreden van de schorsing worden verricht, zijn nietig. En schorsing kan niet meer plaatsvinden nadat de dag voor de uitspraak is bepaald: is de zaak eenmaal voor vonnis staan, dan wordt dat vonnis gewoon gewezen.

Om de zaak weer op gang te brengen, is een uitdrukkelijke hervatting nodig, en partijen moeten dan opnieuw een advocaat stellen. Zolang dat niet gebeurt, blijft de procedure liggen.

Een voorbeeld

Twee ondernemingen procederen over een distributieovereenkomst. De advocaat van de gedaagde overlijdt onverwacht kort voor een roldatum. Het geding is op dat moment van rechtswege geschorst. Neemt de eiser toch een conclusie, dan is die nietig. De gedaagde zoekt een nieuwe advocaat, waarna de zaak volgens de regels voor hervatting weer in de stand wordt opgepakt waarin zij was gebleven.

In de praktijk

Overkomt u dit, ga dan direct op zoek naar een nieuwe advocaat en laat het kantoor of de rechtbank informeren over wat er is gebeurd. Vraag om het complete dossier, zodat uw nieuwe advocaat weet welke stukken al zijn gewisseld en welke termijnen liepen. Bent u de wederpartij, wees dan alert: proceshandelingen die u na het wegvallen van de advocaat verricht, zijn nietig, en de zaak komt pas weer in beweging door hervatting.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wat gebeurt er als de advocaat wegvalt?

Hoge Raad · 2016-07-05 · ECLI:NL:HR:2016:1389

Na een schorsing van rechtswege wegens het wegvallen van de advocaat kan het geding worden hervat doordat een van de partijen met instemming van de andere een akte ter rolle neemt, of bij exploot verklaart dat het geding wordt hervat. De Hoge Raad voegt daaraan toe dat hij, als de schorsing langer duurt dan gelet op de aard van de procedure of de belangen van de tegenpartij aanvaardbaar is, die schorsing aan de tegenpartij kenbaar maakt. Die kan het geding dan onmiddellijk doen hervatten in de stand waarin het zich bevond, door een exploot met onder meer een oproeping tegen de roldatum en een mededeling van de schorsing.
Valt schorsing als advocaat onder verlies van hoedanigheid?

Hoge Raad · 2011-12-09 · ECLI:NL:HR:2011:BT2915

De vraag was of ook een tuchtrechtelijke schorsing van de advocaat het geding van rechtswege doet schorsen. De Hoge Raad legt de bepaling uit aan de hand van haar strekking: zij beschermt de partij tegen de gevolgen van het feit dat zij niet langer is vertegenwoordigd, iets waarvan zij niet altijd op de hoogte zal zijn zonder dat haar dat valt toe te rekenen. Daarom valt onder verlies van hoedanigheid ook de schorsing als advocaat, hetzij door een ingegane disciplinaire maatregel, hetzij op een andere wettelijke grond zoals faillissement. De Hoge Raad wijst er daarbij op dat de schorsing hier van rechtswege intreedt, anders dan bij de gronden van art. 225 lid 1 Rv, waar zij pas na betekening werkt.
Wanneer is de benadeling voldoende?

Hoge Raad · 2014-01-24 · ECLI:NL:HR:2014:146

De advocaat van een partij was van het tableau geschrapt, maar het hof had vastgesteld dat hij zich had onttrokken en de zaak voortgezet. De Hoge Raad oordeelt dat het verlies van de hoedanigheid van advocaat meebracht dat het geding van rechtswege was geschorst en dat de nadien verrichte proceshandelingen nietig zijn. Aan het vereiste van benadeling was voldaan: het getuigenverhoor was doorgegaan zonder dat de partij door een advocaat was vertegenwoordigd, zodat zij geen vragen kon stellen, geen tegenverhoor kon vragen en daarna niet schriftelijk kon reageren.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst