Artikel 215 Rechtsvordering (215 Rv)

Een oproeping in vrijwaring levert twee zaken op die naast elkaar lopen: de hoofdzaak tussen eiser en gedaagde, en de vrijwaringszaak tussen de gedaagde en zijn waarborg. Artikel 215 Rv regelt hoe die twee weer bij elkaar komen op het moment van beslissen. Zijn beide zaken tegelijk klaar voor vonnis, dan wordt daarin gelijktijdig beslist. Is dat niet zo, dan kan de hoofdzaak op vordering van de oorspronkelijke eiser of gedaagde apart worden afgedaan.

Wat in staat van wijzen betekent

Een zaak is in staat van wijzen als alle proceshandelingen zijn verricht en de rechter genoeg heeft om te beslissen: de stukken zijn gewisseld, eventueel bewijs is geleverd en de zitting is geweest. Zijn de hoofdzaak en de vrijwaringszaak op hetzelfde moment zover, dan komt er één moment van beslissen, met twee vonnissen die op elkaar aansluiten.

Waarom gelijktijdig beslissen de voorkeur heeft

Het grote voordeel van vrijwaring is dat dezelfde rechter de feiten één keer beoordeelt. Beslist hij tegelijk, dan kan het niet gebeuren dat in de hoofdzaak wordt aangenomen dat de schade door de onderaannemer komt, terwijl in de vrijwaringszaak wordt geoordeeld dat die daar niets mee te maken had. Voor de gedaagde is dat cruciaal: hij zit anders klem tussen twee uitspraken.

Wanneer de hoofdzaak toch apart wordt beslist

Loopt de vrijwaringszaak achter, bijvoorbeeld omdat daar nog getuigen moeten worden gehoord of een deskundige bezig is, dan hoeft de eiser in de hoofdzaak daar niet eindeloos op te wachten. Op vordering van de oorspronkelijke eiser of gedaagde wordt de hoofdzaak dan afzonderlijk beslist.

• Wie het kan vragen. Zowel de eiser als de gedaagde uit de hoofdzaak; de waarborg heeft die bevoegdheid niet.
• Wat het oplevert. De eiser krijgt zijn vonnis zonder te hoeven wachten op een geschil waar hij buiten staat.

- Wat het kost. De gedaagde loopt het risico dat hij eerst moet betalen en pas later verhaal haalt, en dat de uitkomsten van beide zaken uiteenlopen.

Een voorbeeld

Een transporteur wordt aangesproken voor schade aan een lading en heeft de opslaghouder in vrijwaring geroepen. De hoofdzaak is na één schriftelijke ronde en een zitting klaar; in de vrijwaringszaak loopt nog een deskundigenonderzoek naar de temperatuur in de loods. De eiser vordert dat de hoofdzaak apart wordt beslist. De rechter doet dat, en de vrijwaringszaak loopt daarna door totdat het rapport binnen is.

In de praktijk

Houd als gedaagde de snelheid van beide zaken in de gaten. Zorg dat de vrijwaringszaak niet achterblijft: dien uw stukken op tijd in en werk mee aan het bewijs, zodat beide zaken tegelijk klaar zijn voor vonnis. Dat is uw beste bescherming tegen tegenstrijdige uitspraken. Bent u eiser en heeft u er last van dat uw zaak wordt opgehouden door een geschil tussen twee anderen, dan kunt u de rechter vragen uw zaak apart af te doen.