Artikel 208 Rechtsvordering (208 Rv)

Naast de vordering waar het echt om gaat, kunnen in een procedure allerlei tussenkwesties spelen: een partij wil een ander in vrijwaring oproepen, wil zich voegen, wil zekerheid voor de proceskosten, of wil dat de zaak naar een andere rechter gaat. Zo'n tussenkwestie heet een incident, en de vordering die u daarvoor instelt een incidentele vordering. Artikel 208 Rv zegt hoe u dat doet: bij dagvaarding of bij een met redenen omklede conclusie.

Dagvaarding of conclusie

De eiser kan een incidentele vordering meteen opnemen in de dagvaarding waarmee hij de hoofdzaak begint. In alle andere gevallen wordt zij ingesteld bij conclusie: een processtuk dat op de rol wordt genomen. Die conclusie moet met redenen omkleed zijn. U moet dus uitleggen wát u vraagt en waaróm; een losse zin op de rol is niet genoeg. Ook een incident dat een derde raakt, zoals het oproepen van iemand in vrijwaring, begint met zo'n conclusie; pas als de rechter die vordering toewijst, wordt de derde gedagvaard.

Op het incident zijn de gewone regels van de procedure van toepassing. Dat betekent onder meer dat u de stukken waarop u zich beroept meteen moet overleggen, dat de wederpartij de gelegenheid krijgt te antwoorden, en dat de rolregels over termijnen en uitstel gelden. Het betekent ook dat het incident niet buiten u om schriftelijk hoeft te worden afgedaan: is er geen zitting geweest, dan moet de rechter u, als u daarom vraagt, alsnog de kans geven uw standpunt mondeling toe te lichten voordat de beslissing valt.

Repliek en dupliek alleen bij uitzondering

In beginsel is het incident kort: een vordering en een antwoord. Het tweede lid bepaalt dat de rechter in bijzondere gevallen het nemen van conclusies van repliek en dupliek kan toestaan.

Alles tegelijk

Het derde lid bepaalt dat incidentele vorderingen zoveel mogelijk tegelijk worden ingesteld. Wie eerst het ene incident opwerpt en na afloop daarvan het volgende, houdt de hoofdzaak telkens opnieuw op. Loop dus in één keer na wat er speelt: wilt u iemand in vrijwaring roepen, wilt u zekerheid voor de kosten, wilt u dat een derde meedoet? Zet het bij elkaar in één conclusie.

• Voordeel voor u. Eén incident kost minder tijd en geld dan drie achter elkaar.
• Voordeel voor de zaak. De rechter kan de kwesties in samenhang beoordelen en de hoofdzaak sneller weer oppakken.

- Voordeel voor de wederpartij. Zij kan op alle tussenkwesties in één antwoord reageren, in plaats van telkens opnieuw.

Een voorbeeld

Een aannemer wordt gedagvaard door een opdrachtgever wegens een lekkend dak. De aannemer wil de dakdekker die het werk uitvoerde in vrijwaring oproepen én wil dat de opdrachtgever, die in het buitenland woont, zekerheid stelt voor de proceskosten. Hij neemt één conclusie waarin hij beide incidentele vorderingen instelt en onderbouwt, in plaats van twee losse rondes te maken.

In de praktijk

Denk vroeg na over incidenten, want de meeste moeten aan het begin van de procedure worden opgeworpen. Bespreek met uw advocaat welke tussenkwesties er zijn, motiveer ze goed en bundel ze. Daarbij geldt ook artikel 20 Rv: partijen zijn tegenover elkaar verplicht onredelijke vertraging van de procedure te voorkomen.