Artikel 204 Rechtsvordering (204 Rv)

Ook het opvragen van stukken kan al voordat er een procedure loopt. Artikel 204 Rv zorgt ervoor dat daarvoor geen apart regime hoeft te worden geschreven: op zo'n voorlopig verzoek om inzage, een afschrift of een uittreksel van bepaalde gegevens zijn de bepalingen over het informatierecht, het bevel aan de wederpartij en de veroordeling van een derde van overeenkomstige toepassing. Wat in de procedure geldt, geldt dus ook daarbuiten.

Wat die schakeling betekent

Praktisch komt het erop neer dat u aan dezelfde eisen moet voldoen als wanneer de zaak al liep. U moet partij zijn bij de rechtsbetrekking waarover de gegevens gaan, de gegevens moeten voldoende bepaald zijn omschreven en u moet voldoende belang hebben bij verstrekking. Een verzoek om alles wat de ander in huis heeft, houdt ook hier geen stand.

De weigeringsgronden gaan mee

De ander is niet weerloos. Dezelfde uitzonderingen gelden.

• Verschoningsrecht. Wie zich als getuige zou mogen verschonen, hoeft ook geen inzage te geven; denk aan de advocaat of de arts met een beroepsgeheim.
• Gewichtige redenen. Zwaarwegende belangen, zoals bedrijfsgeheimen of de privacy van derden, kunnen aan verstrekking in de weg staan.
• Publieke informatie. Bij gegevens die onder de Wet open overheid vallen en berusten bij iemand die geen partij is, hoeft niet meer te worden gegeven dan die wet verlangt.

- Eigen persoonsgegevens. Voor de persoonsgegevens van de verzoeker zelf is deze regeling niet bedoeld.

Voorwaarden, kosten en de derde

Wijst de rechter het verzoek toe, dan bepaalt hij ook hier onder welke voorwaarden, op welke wijze en binnen welke termijn er wordt verstrekt, en hij kan een voorschot voor de kosten laten betalen. De kosten van het verstrekken komen in beginsel voor rekening van degene die erom vraagt. Liggen de gegevens bij iemand die geen partij is bij de rechtsbetrekking, dan kan ook die derde tot verstrekking worden veroordeeld; voordat dat gebeurt, worden de verzoeker, de derde en de wederpartij opgeroepen voor een mondelinge behandeling.

Ook de terugdraairegeling gaat mee: wordt de beslissing door een hogere rechter vernietigd, dan moeten de gegevens worden teruggegeven en moeten alle kopieën worden vernietigd zodra die uitspraak onherroepelijk is.

Een voorbeeld

Een onderneming vermoedt dat een oud-werknemer met klantgegevens naar een concurrent is vertrokken. Voordat zij gaat procederen, verzoekt zij om afschrift van bepaalde e-mails uit de periode rond het vertrek. Omdat het verzoek is afgebakend naar periode en onderwerp en de onderneming partij is bij de arbeidsverhouding, is de kans op toewijzing reëel; een verzoek om de complete mailbox zou stranden op het vereiste dat de gegevens voldoende bepaald zijn.

In de praktijk

Gebruik dit middel om uw positie te kunnen inschatten voordat u een procedure begint. Dat scheelt vaak een kansloze dagvaarding, of het levert juist het stuk op waarmee de ander alsnog een regeling wil treffen. Formuleer scherp, bied aan de kosten te dragen en denk mee over voorwaarden die de vertrouwelijkheid van de ander beschermen. Tegen de beslissing op zo'n inzageverzoek staat bovendien hoger beroep open, met een korte termijn; houd die datum in de gaten.