Artikel 185 Rechtsvordering (185 Rv)

Wie bewijs mag leveren door getuigen te laten horen, zit na afloop van dat verhoor met de vraag hoe het nu verder gaat. Artikel 185 Rv geeft daar antwoord op: zodra de getuigen zijn gehoord, of zodra duidelijk is dat er helemaal geen verhoor komt, wijst de rechter een dag aan waarop de zaak opnieuw op de rol staat. De zaak blijft dus niet zweven; er komt meteen een nieuw ijkpunt in de procedure.

Wat de rol is

De rol is de zittingslijst van de rechtbank waarop alle lopende dagvaardingszaken staan, met per zaak de datum waarop een proceshandeling aan de beurt is. De griffier houdt die lijst bij. Staat een zaak op de rol, dan mag een partij op die dag een stuk indienen, uitstel vragen of laten weten dat zij vonnis wil. Gebeurt er niets, dan vervalt het recht om die handeling te verrichten zodra de daarvoor gestelde termijn is verstreken en geen uitstel is verkregen; artikel 133 Rv verbindt dat gevolg rechtstreeks aan het verlopen van de termijn, zonder dat de rechter daar nog over hoeft te beslissen.

Twee situaties: verhoor gehouden of verhoor uitgebleven

De bepaling ziet op allebei de gevallen. Zijn de getuigen daadwerkelijk gehoord, dan volgt de roldatum na afloop van het laatste verhoor. Is het verhoor achterwege gebleven, bijvoorbeeld omdat de partij die bewijs mocht leveren daar uiteindelijk van afziet of geen getuigen opgeeft, dan bepaalt de rechter eveneens een roldag. Ook dan gaat de zaak dus door, alleen zonder de getuigenverklaringen waarop die partij had willen bouwen.

Wat er op die roldatum gebeurt

In de praktijk krijgen partijen op de aangewezen dag de gelegenheid om schriftelijk te reageren op wat de getuigen hebben verklaard. Eerst reageert degene die het bewijs moest bijbrengen, daarna de wederpartij. Die reactie is vooral bedoeld voor de waardering van het gehoorde. Zolang er geen eindvonnis is, mag de eiser zijn eis of de gronden daarvan op de rol nog veranderen of vermeerderen (artikel 130 Rv), maar de wederpartij kan daartegen bezwaar maken en de rechter kan zo'n wijziging alsnog passeren als een goede procesorde zich er in dit stadium tegen verzet. Daarna vraagt een partij vonnis, of bepaalt de rechter zelf dat er vonnis komt.

• De bewijsopdracht blijft leidend. De rechter heeft eerder omschreven wat bewezen moest worden; op de roldatum draait alles om de vraag of dat is gelukt.
• Er is geen aparte beslissing nodig. Het aanwijzen van een roldag is een ordemaatregel in de loop van de procedure, geen eindbeslissing over de zaak zelf.

- Ook de wederpartij telt mee. Heeft die tegenbewijs geleverd of tegengetuigen laten horen, dan wordt ook dat op de roldatum in de verdere behandeling meegenomen.

Een voorbeeld

Een opdrachtgever weigert de laatste termijn van een verbouwing te betalen omdat er volgens hem meerwerk zou zijn afgesproken zonder prijsafspraak. De aannemer mag bewijzen dat er wel een prijs is genoemd en laat twee medewerkers en de architect horen. Als het laatste verhoor is afgelopen, bepaalt de rechter dat de zaak over enkele weken weer op de rol komt. Op die dag legt de aannemer uit waarom de verklaringen zijn stelling dragen, en de opdrachtgever waarom niet.

In de praktijk

Voor de procespartij is dit vooral een agendapunt met tanden. De roldatum staat vast en wordt in het proces-verbaal of de rolbeslissing vermeld; wie hem laat verlopen zonder iets te doen, verspeelt de kans om het gehoorde nog toe te lichten. Laat uw advocaat de datum dus direct noteren. Procedeert u bij de kantonrechter zonder advocaat, dan houdt u die datum zelf in de gaten, want de rechtbank stuurt daarna niet nog een herinnering.