Artikel 182 Rechtsvordering (182 Rv)

Artikel 182 Rv gaat over het geld van de getuige. Vordert hij een schadeloosstelling voor zijn komst, dan wordt die door de rechter begroot, in het proces-verbaal vermeld en betaald door de partij die hem heeft voorgebracht. Een getuige hoeft dus niet uit eigen zak op te draaien voor een zaak die niet de zijne is.

Waarvoor de vergoeding is

De schadeloosstelling dekt wat de getuige door zijn komst kwijt is: reiskosten en tijdverzuim, bijvoorbeeld een ochtend die hij niet heeft kunnen werken. Het is geen beloning voor het afleggen van een verklaring en al helemaal geen vergoeding die afhangt van wat hij verklaart. Dat onderscheid is principieel: betalen voor de inhoud van een getuigenverklaring hoort niet.

De getuige moet er wel om vragen. Zegt hij niets, dan wordt er niets begroot. Veel mensen weten dat niet en laten hun kosten liggen.

Wie betaalt

De rekening gaat naar de partij die de getuige heeft voorgebracht, ook als die partij de zaak uiteindelijk wint. Wel kan zo'n bedrag later meelopen in de proceskostenveroordeling, zodat het per saldo bij de verliezende partij terechtkomt. Op het moment zelf is het echter de oproepende partij die moet betalen.

Dat werkt als rem op het oproepen van te veel getuigen, net als de kostenregel in artikel 170 Rv: wie meer mensen laat komen dan nodig is, betaalt daar aan twee kanten voor.

Hoe het bedrag tot stand komt

De rechter begroot de schadeloosstelling. Daarbij wordt gekeken naar de werkelijke reistijd en reiskosten en naar het gemiste inkomen, binnen de tarieven die daarvoor gelden. Het resultaat komt in het proces-verbaal, zodat later vaststaat wat er is toegekend en aan wie.

Een voorbeeld

Een zelfstandige monteur wordt als getuige opgeroepen in een geschil tussen zijn opdrachtgever en diens klant. Hij reist een uur, wacht twee uur op de gang en verliest daarmee een halve werkdag. Vraagt hij ter zitting om een schadeloosstelling, dan wordt die begroot en betaald door de partij die hem heeft opgeroepen. Zegt hij niets, dan blijft het bij een dag zonder omzet.

In de praktijk

Bent u getuige, vraag er dan gewoon om, aan het begin of aan het eind van uw verhoor. Neem gegevens over uw reis mee en, als u inkomen misloopt, iets waaruit dat blijkt.

Roept u getuigen op, houd deze kosten dan in uw begroting en meld ze vooraf aan uw getuigen. Iemand die weet dat zijn reis en zijn verloren uren worden vergoed, komt aanmerkelijk makkelijker.