Artikel 175 Rechtsvordering (175 Rv)

Artikel 175 Rv zorgt ervoor dat een verklaring niet verloren gaat doordat de getuige het gebouw niet in kan. Is hij door ziekte of om een andere reden verhinderd om naar het gerecht te komen, dan kan de rechter zich bij hem vervoegen om zijn verklaring op te nemen, of de rechter uit artikel 174 Rv verzoeken hem te horen.

Twee oplossingen

De eerste is dat de rechter zelf naar de getuige toe gaat: naar zijn huis, naar het ziekenhuis of naar de instelling waar hij verblijft. De tweede is dat het verhoor wordt overgelaten aan een rechter van gelijke rang in de woonplaats van de getuige, dezelfde route die artikel 174 Rv kent voor getuigen die te ver weg wonen.

Welke weg wordt gekozen, hangt af van de afstand, van het gewicht van de verklaring en van de vraag hoe lang de verhindering duurt. Is het verhoor beslissend voor de zaak, dan heeft het de voorkeur dat de behandelend rechter zelf komt, zodat hij de getuige heeft gezien en gehoord.

Ziekte of anderszins

De wet houdt het ruim. Ziekte is het bekendste geval, maar ook ouderdom, een opname, een handicap die reizen onmogelijk maakt of een verblijf in detentie kunnen een getuige verhinderen. Het gaat om een feitelijke onmogelijkheid, niet om ongemak: een drukke agenda of een lastige reis is geen verhindering in deze zin.

Voor het overige verandert er niets. Het blijft een echt verhoor: de getuige legt de eed of belofte af, hij verklaart over wat hij uit eigen waarneming weet zoals artikel 163 Rv eist, en van het verhoor wordt een proces-verbaal opgemaakt dat in het dossier komt. Alleen de plaats is anders.

Wat u moet aanleveren

Wilt u dat uw getuige op deze manier wordt gehoord, onderbouw de verhindering dan. Een verklaring van een arts of van de instelling waarin staat dat de getuige niet kan reizen, helpt; een enkele mededeling dat hij ziek is, meestal niet.

Geef daarbij aan wat wel kan: op welke tijden de getuige aanspreekbaar is, hoe lang hij een gesprek volhoudt, en of er een ruimte beschikbaar is waar het verhoor kan plaatsvinden. Hoe concreter uw voorstel, hoe eenvoudiger het is er gehoor aan te geven.

Een voorbeeld

In een geschil over een schenking is de enige getuige een hoogbejaarde vrouw die in een verpleeghuis woont en niet meer buiten komt. Zij kan in het verpleeghuis worden gehoord. Zo blijft haar verklaring beschikbaar en kan er worden doorgevraagd, wat bij een schriftelijke verklaring nu juist niet kan.

In de praktijk

Wacht niet af als u weet dat uw getuige kwetsbaar is. Meld het zodra het getuigenverhoor wordt bevolen en vraag er meteen om; ziekte verergert en een verklaring die er niet meer komt, is definitief weg.