Artikel 94 Rechtsvordering (94 Rv)

Procedures gaan zelden over precies één ding. Er wordt loon gevorderd én een vergoeding, of huurachterstand én ontruiming, en de gedaagde komt met een eigen eis terug. Dit artikel bepaalt hoe u in zulke gevallen vaststelt of de kantonrechter de zaak behandelt.

Optellen bij geldvorderingen

Betreft de zaak meer dan één vordering van het type dat in artikel 93 onder a Rv en b staat — de vorderingen waarvoor de grens van het bedrag geldt — dan is het totaal beslissend. U kijkt dus niet naar elke vordering apart, maar telt op. Twee vorderingen van elk € 15.000 vormen samen een zaak die die grens overschrijdt en dus niet bij de kantonrechter hoort.

Als er een kantonzaak bij zit

Zit tussen de vorderingen ten minste één zaak van het type dat in artikel 93 onder c Rv of d staat — de arbeids-, huur-, agentuur- en consumentenzaken en de zaken die de wet elders aanwijst — dan worden alle vorderingen door de kantonrechter behandeld en beslist, voor zover de samenhang zich tegen een afzonderlijke behandeling verzet. Die samenhang is de sleutel: gaat het feitelijk om één conflict, dan wordt het niet opgeknipt.

Een voorbeeld. Een werknemer vordert achterstallig loon en daarnaast schadevergoeding wegens een ongeval op de werkvloer waarbij het bedrag ver boven de kantongrens ligt. Omdat beide vorderingen uit dezelfde arbeidsverhouding voortkomen en niet los van elkaar zijn te beoordelen, blijft de hele zaak bij de kantonrechter.

De tegeneis, de hoofdzaak en de vrijwaring

Dezelfde regel geldt wanneer de gedaagde een tegenvordering instelt. De oorspronkelijke eis heet de vordering in conventie, de tegeneis de vordering in reconventie. Is een van die twee een zaak die naar haar aard bij de kantonrechter hoort, dan wordt de regel over samenhangende vorderingen ook hier toegepast en blijven beide bij de kantonrechter.

Bij vrijwaring roept de gedaagde een derde in de procedure omdat die derde hem moet dekken als hij wordt veroordeeld — denk aan een leverancier die zijn eigen toeleverancier erbij haalt. Is de hoofdzaak of de vrijwaringszaak een zaak van het type onder c of d, dan behandelt en beslist de kantonrechter beide. Hier is de samenhang niet als voorwaarde gesteld; de koppeling is onvoorwaardelijk.

Waarom dit uitmaakt

• Advocaat of niet: blijft de zaak bij de kantonrechter, dan mag u in persoon procederen, ook over het deel dat op zichzelf boven de grens uitkomt.
• Eén procedure: samenhangende geschillen worden in één keer beoordeeld, wat tegenstrijdige uitspraken voorkomt.

- Kosten: het griffierecht en de proceskosten volgen de rechter die de zaak behandelt.

In de praktijk

Denk vóór het uitbrengen van de dagvaarding na over alles wat u wilt vorderen, en niet pas als de procedure loopt. Een later toegevoegde vordering kan de bevoegdheid namelijk verschuiven; artikel 95 Rv bepaalt dat ook een wijziging van de eis meetelt. Wie zijn eis in stukjes knipt om bij de kantonrechter te blijven, bereikt daarmee weinig: het totaal is beslissend.