Artikel 85 Rechtsvordering (85 Rv)

Beroept u zich in een dagvaarding, conclusie of akte op een stuk — een contract, een e-mail, een factuur — dan moet u daarvan een afschrift bijvoegen. Dat is de kern van dit artikel. Het regelt daarnaast wanneer de wederpartij het origineel mag inzien, wat er geldt voor stukken die u later nog wilt indienen, en wat de rechter doet als een stuk niet of te laat is verstrekt.

De verplichting om een afschrift bij te voegen

De regel is onvoorwaardelijk, met twee uitzonderingen. U hoeft geen afschrift bij te voegen als dat al bij een eerder processtuk in dezelfde zaak zat, en de verplichting vervalt als de wederpartij verklaart geen afschrift te verlangen. Buiten die gevallen geldt: wie zich op een stuk beroept, levert het erbij. Een verwijzing naar een document dat de rechter niet heeft gezien, heeft geen waarde.

Inzage in het stuk zelf

Een afschrift is soms niet genoeg, bijvoorbeeld als de echtheid van een handtekening ter discussie staat. Verklaart de wederpartij inzage in het stuk zelf te verlangen, dan moet u het bovendien ter griffie deponeren. In zaken met verplichte advocaat mag u het in plaats daarvan aan de advocaat van de wederpartij afgeven tegen een ontvangstbewijs. Wanneer u zulke gedeponeerde stukken terugkrijgt, staat in artikel 86 Rv.

Stukken die u later nog wilt indienen

Is de dag voor een verschijning van partijen of voor pleidooien eenmaal bepaald en wilt u daarna nog een stuk in het geding brengen, dan zendt u een afschrift aan de wederpartij en verstrekt u tegelijk een afschrift aan de griffier. Tegelijk is hier het sleutelwoord: de rechter en de wederpartij horen het stuk op hetzelfde moment te krijgen. Let er daarbij op dat artikel 87 Rv voor de mondelinge behandeling een eigen termijn stelt.

Wat er gebeurt als het misgaat

Is een voorschrift niet nageleefd, of is een stuk zo laat gekomen dat de wederpartij zich er niet behoorlijk over kon uitlaten, dan kan zij zich daarop beroepen tot aan het eindvonnis. De rechter heeft dan twee wegen: hij biedt haar alsnog de gelegenheid te reageren, of hij houdt bij zijn beslissing met dat stuk geen rekening ten nadele van die partij. Datzelfde doet hij als hij reden heeft om te vermoeden dat een afschrift niet is aangekomen, ook zonder dat er een beroep op is gedaan.

Een voorbeeld. Een aannemer beroept zich in zijn conclusie op een e-mailwisseling waarin volgens hem meerwerk is goedgekeurd. Hij voegt afschriften bij. De opdrachtgever betwist dat de berichten volledig zijn en verlangt inzage in het origineel. De aannemer deponeert het bij de griffie. Zou hij pas op de zitting met een nieuwe reeks berichten zijn gekomen, dan had de rechter die buiten beschouwing kunnen laten omdat de opdrachtgever er niet meer op kon reageren.

In de praktijk

Maak van elk stuk waarop u zich beroept meteen een afschrift en nummer uw producties, zodat u er in de tekst naar kunt verwijzen. Stuur ze op hetzelfde moment naar de rechtbank en naar de wederpartij. Krijgt u zelf een stuk zo laat dat u er niets zinnigs over kunt zeggen, zeg dat dan uitdrukkelijk en vraag om gelegenheid te reageren; dit artikel geeft u die mogelijkheid tot aan het eindvonnis.