Artikel 78 Rechtsvordering (78 Rv)

Voordat u een civiele zaak begint, moet duidelijk zijn welke procesvorm geldt. Dit artikel wijst de grens aan. De titel over de dagvaardingsprocedure is van toepassing op alle zaken die niet volgens artikel 261 Rv onder de verzoekschriftprocedure vallen, en alleen voor zover er geen andere, bijzondere wettelijke regeling geldt. Wat overblijft, noemt de wet elders in dit wetboek: zaken die bij dagvaarding moeten worden ingeleid.

De hoofdregel en de uitzonderingen

• De dagvaardingsprocedure is de standaard — wat niet is aangewezen als verzoekschriftzaak, begint met een dagvaarding.
• De verzoekschriftprocedure is de aangewezen uitzondering — artikel 261 Rv bepaalt welke zaken daar thuishoren.

- Een bijzondere wettelijke regeling gaat voor — geldt voor een bepaald type zaak een eigen procesregeling, dan volgt u die.

Waarom dit onderscheid ertoe doet

De twee procesvormen verschillen in bijna alles wat een partij merkt. De dagvaardingsprocedure begint met een exploot van de deurwaarder, kent eiser en gedaagde, verloopt via de rol en eindigt in een vonnis. De verzoekschriftprocedure begint met een stuk dat bij de griffie wordt ingediend, kent verzoeker en belanghebbenden, en eindigt in een beschikking. Wie de verkeerde vorm kiest, kiest ook de verkeerde termijnen en de verkeerde manier van oproepen.

Een verkeerde keuze is niet fataal

Blijkt achteraf dat de verkeerde ingang is gekozen, dan hoeft de zaak niet te stranden. Dit wetboek kent daarvoor een herstelregeling in artikel 69 Rv: de rechter laat het inleidende stuk verbeteren of aanvullen en bepaalt dat de procedure volgens de juiste regels wordt voortgezet, terwijl de zaak aanhangig blijft vanaf de oorspronkelijke dag. Dat neemt de scherpste randen van een verkeerde keuze weg, maar het kost tijd en geld.

Een voorbeeld

Een ondernemer wil betaling van een onbetaalde factuur. Voor die vordering wijst de wet geen verzoekschriftprocedure aan en er geldt geen bijzondere regeling. Zijn zaak valt dus onder deze titel: hij laat een dagvaarding uitbrengen door een deurwaarder, met daarin de eis, de gronden en de aanzeggingen die de wet voorschrijft, en de zaak komt op de rol van het bevoegde gerecht.

In de praktijk

Bepaal de procesvorm aan het begin en niet onderweg. Kijk eerst of uw zaak in de wet als verzoekschriftzaak is aangewezen, en daarna of er een bijzondere regeling geldt die voorgaat. Twijfelt u, laat het dan nakijken voordat er een deurwaarder aan te pas komt; herstel is mogelijk, maar het kost u de kosten van de correctie en het is zonde van de tijd in een zaak waarin de termijn vaak al krap is.