Artikel 77 Rechtsvordering (77 Rv)

De Koning kan in een civiele zaak betrokken raken, als eiser of als degene die wordt aangesproken. Dit artikel zorgt ervoor dat hij dan niet zelf in de procedure figureert: de zaak wordt gevoerd op naam van en door een gemachtigde die hij aanwijst. Voor de wederpartij verandert er inhoudelijk niets; het gaat om de vorm waarin de procedure wordt gevoerd.

Als de Koning zelf begint

Treedt de Koning op als eiser of als verzoeker, dan wordt de zaak ingeleid en voortgezet ten name van en door de door hem aangewezen gemachtigde. Die gemachtigde is dus vanaf het eerste stuk de partij die in de procedure zichtbaar is. De gewone regels blijven verder gelden: is het een dagvaardingszaak, dan volgt een dagvaarding met de gebruikelijke inhoud en termijnen; is het een verzoekschriftzaak, dan een verzoekschrift.

Als de Koning wordt aangesproken

Ook procedures die tegen de Koning worden gevoerd, worden voortgezet op naam van een door hem aangewezen gemachtigde. Voor de betekening van het inleidende stuk geldt daarbij de bijzondere regeling van artikel 48 Rv, die exploten voor de Koning naar het parket van de procureur-generaal bij de Hoge Raad leidt. De aanwijzing van de gemachtigde bepaalt vervolgens op wiens naam de zaak verder loopt.

Wat als de gemachtigde niet verschijnt

Voor dagvaardingszaken voorziet de wet in het geval dat er niemand in het geding opkomt. Zijn er gronden voor, dan wordt het verstek verleend en wordt vonnis gewezen ten name van de procureur-generaal bij de Hoge Raad. De zaak blijft dus niet hangen doordat er geen gemachtigde is opgetreden. Merk op dat de wet hier het gebruikelijke voorbehoud maakt: verstek en toewijzing volgen alleen als daarvoor gronden zijn.

Dat voorbehoud is dezelfde waarborg als in gewone verstekzaken. De rechter kijkt of de vordering hem niet onrechtmatig of ongegrond voorkomt; het uitblijven van verweer levert op zichzelf geen automatische toewijzing op.

Een voorbeeld

Een partij meent een civiele vordering te hebben die de Koning aangaat. De dagvaarding wordt betekend op de wijze die de wet voor exploten aan de Koning voorschrijft. De aangewezen gemachtigde voert daarna het verweer, en alle stukken en de uitspraak staan op zijn naam. Verschijnt er niemand en zijn er gronden voor toewijzing, dan wordt verstek verleend en wordt het vonnis op naam van de procureur-generaal bij de Hoge Raad gewezen.

In de praktijk

Dit is een bepaling die u zelden zult tegenkomen, maar die laat zien hoe het procesrecht met bijzondere partijen omgaat: er is altijd een aanspreekbare figuur en een adres waar stukken heen kunnen. Overweegt u zo'n procedure, laat dan vooraf nauwkeurig uitzoeken tegen wie u precies procedeert. Vaak blijkt bij nadere beschouwing dat de vordering zich richt tegen de Staat, waarvoor andere bepalingen gelden.