- Indien een procedure met een verzoekschrift is ingeleid in plaats van met een dagvaarding of met een dagvaarding in plaats van met een verzoekschrift, beveelt de rechter, zo nodig, de aanlegger binnen een door de rechter te bepalen termijn op kosten van de aanlegger het stuk waarmee de procedure is ingeleid, te verbeteren of aan te vullen. De procedure is aanhangig vanaf de oorspronkelijke dag van indiening of dagvaarding.
- De rechter beveelt voorts, zo nodig met verwijzing naar een andere kamer, dat de procedure in de stand waarin zij zich bevindt wordt voortgezet volgens de regels die gelden voor de dagvaardingsprocedure respectievelijk de verzoekschriftprocedure.
- Beveelt de rechter dat de procedure wordt voortgezet volgens de regels die gelden voor de dagvaardingsprocedure, dan bepaalt hij tevens een dag waarop de zaak op de rol zal komen. Heeft nog geen oproeping van de verweerder plaatsgevonden, dan beveelt hij dat deze dag door de aanlegger bij exploot aan de verweerder wordt aangezegd.
- De rechter stelt partijen, zo nodig, in de gelegenheid hun stellingen aan de dan toepasselijke procesregels aan te passen.
- Tegen een beslissing ingevolge het eerste, tweede, derde of vierde lid staat geen hogere voorziening open.
Artikel 69 Rechtsvordering (69 Rv)
De verkeerde inleiding: dagvaarding in plaats van verzoekschrift
Wettekst
Toelichting
Het Nederlandse burgerlijk procesrecht kent twee ingangen: de dagvaardingsprocedure en de verzoekschriftprocedure. Welke van de twee moet worden gebruikt, is niet altijd op voorhand duidelijk. Dit artikel zorgt ervoor dat een verkeerde keuze de zaak niet fataal wordt. Is met een verzoekschrift begonnen waar een dagvaarding hoorde, of omgekeerd, dan wordt het inleidende stuk hersteld en gaat de procedure verder.
Verbeteren of aanvullen op eigen kosten
De rechter beveelt, zo nodig, dat de aanlegger binnen een door hem te bepalen termijn het inleidende stuk verbetert of aanvult. Dat gebeurt op kosten van de aanlegger: wie de verkeerde vorm koos, draagt de kosten van de correctie. Het woord "zo nodig" telt mee — is het stuk inhoudelijk toereikend, dan hoeft er niets te worden aangepast.
De zaak is aanhangig gebleven
Dit is de kern van de bepaling en het punt dat voor de meeste lezers het belangrijkst is: de procedure is aanhangig vanaf de oorspronkelijke dag van indiening of dagvaarding. De verkeerde vorm kost u dus niet uw plaats in de tijd. Dat kan beslissend zijn wanneer er een termijn loopt of wanneer een vordering dreigt te verjaren.
Voortzetting volgens de juiste regels
De rechter beveelt vervolgens dat de zaak in de stand waarin zij zich bevindt wordt voortgezet volgens de regels die bij de juiste procesvorm horen, zo nodig met verwijzing naar een andere kamer. Moet het verder als dagvaardingsprocedure, dan bepaalt hij ook een dag waarop de zaak op de rol komt. Is de verweerder nog niet opgeroepen, dan beveelt hij dat de aanlegger die roldatum bij exploot aan de verweerder aanzegt.
Daarnaast stelt de rechter partijen zo nodig in de gelegenheid hun stellingen aan te passen aan de procesregels die vanaf dat moment gelden. De inrichting van een verzoekschrift verschilt nu eenmaal van die van een dagvaarding, en niemand hoort daar de dupe van te worden.
Geen hogere voorziening
Tegen de beslissingen die de rechter op grond van dit artikel neemt, staat geen hogere voorziening open. Dat past bij het karakter ervan: het gaat om ordemaatregelen die de zaak op het juiste spoor zetten, niet om een oordeel over het geschil zelf. Discussie daarover zou de vertraging veroorzaken die het artikel juist wil voorkomen.
Een voorbeeld. Een werknemer dient een verzoekschrift in, terwijl zijn vordering met een dagvaarding had moeten worden ingeleid. De kantonrechter constateert dat, laat hem het stuk aanvullen en bepaalt dat de zaak verder wordt behandeld volgens de regels van de dagvaardingsprocedure, met een roldatum. Omdat de zaak aanhangig is gebleven vanaf de dag van indiening, blijft hij binnen de termijn die voor zijn vordering gold.
In de praktijk
Twijfelt u over de juiste ingang, laat dat dan vooraf nakijken; dit artikel repareert de vorm, maar u betaalt de kosten en verliest tijd. Krijgt u een bevel tot verbetering, houd u dan strikt aan de gestelde termijn. En kijk goed of u uw stellingen moet aanpassen aan de nieuwe procesvorm: die gelegenheid krijgt u in dit stadium, later niet meer.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Verkeerd ingeleid: wisselen, niet afwijzen
Een vordering was met een dagvaarding ingeleid terwijl een verzoekschrift was voorgeschreven. De Hoge Raad oordeelt dat het hof de eiseres daarom niet niet-ontvankelijk had mogen verklaren, maar de wisselbepaling van art. 69 Rv had moeten toepassen: de procedure wordt dan voortgezet volgens de juiste regels. Tegelijk verwerpt de Hoge Raad de opvatting dat art. 69 lid 3 Rv ruimte biedt om alle geschilpunten alsnog in dezelfde dagvaardingsprocedure af te doen.
-
Cassatie met een verzoekschrift ingesteld
Een cassatieberoep tegen een arrest in een dagvaardingsprocedure was met een verzoekschrift ingesteld, terwijl de wet een dagvaarding voorschrijft. De Hoge Raad past art. 69 Rv zelf toe en beveelt dat de procedure wordt voortgezet volgens de regels van de dagvaardingsprocedure, met een nieuwe roldatum. De uitspraak laat zien dat de wisselbepaling ook in cassatie werkt en dat een verkeerde inleidende vorm geen einde van de zaak hoeft te betekenen.
-
Tussenuitspraak, tenzij het hof zelf afdoet
Na een deelgeschil – een korte procedure waarin de rechter één onderdeel van een letselschadezaak beslist om onderhandelingen op gang te helpen – was de verzekeraar in hoger beroep en daarna in cassatie gekomen, maar met een verzoekschrift in plaats van een dagvaarding. De Hoge Raad beslist dat het geding waarin tegen een deelgeschilbeschikking wordt opgekomen een dagvaardingsprocedure is: de aansprakelijkheidszaak die in art. 1019w en art. 1019cc lid 3 Rv als 'de procedure ten principale' wordt aangeduid, is immers een dagvaardingsprocedure. Is toch een verzoekschrift gebruikt, dan kan de behandeling volgens de regels van de dagvaardingsprocedure worden voortgezet. Zo verbindt de uitspraak het deelgeschil aan de vorm van de hoofdzaak waarvoor het is bedoeld.
-
Is een wisselbeslissing aan te vechten?
Een partij klaagde erover dat het hof haar appeldagvaarding als beroepschrift had aangemerkt zonder eerst een bevel te geven. De Hoge Raad oordeelt dat tegen een beslissing op grond van de eerste vier leden van art. 69 Rv geen hogere voorziening openstaat, en dat de klager bij gebreke van een doorbrekingsgrond in zoverre niet-ontvankelijk is. De wisselbepaling is dus in beginsel niet aan de hogere rechter voor te leggen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.