Artikel 66 Rechtsvordering (66 Rv)

Dit artikel bepaalt hoe zwaar een fout in een exploot weegt. Nietigheid komt pas in beeld bij een gebrek waarop de wet die sanctie uitdrukkelijk stelt of waarbij zij uit de aard van het gebrek volgt (artikel 65 Rv); ontbreekt zo'n grond, dan blijft het stuk hoe dan ook overeind. Is die drempel wel gehaald, dan stelt dit artikel een tweede eis: de nietigheid treedt slechts in voor zover aannemelijk is dat degene voor wie het exploot bestemd was daardoor onredelijk is benadeeld. En loopt het toch op nietigheid uit, dan is die in beginsel te repareren: het gebrek kan bij exploot worden hersteld.

Het draait om het nadeel

De maatstaf is praktisch. Niet de fout op zichzelf telt, maar het gevolg ervan voor degene die het stuk moest ontvangen. Daarbij weegt niet elk denkbaar ongemak mee: het nadeel moet zijn geleden in het belang dat het overtreden voorschrift nu juist wil beschermen. Wie het exploot gewoon heeft gekregen, op tijd wist waar hij aan toe was en zich heeft kunnen verweren, is niet benadeeld; dan blijft het stuk in stand. Wie door de fout de zitting heeft gemist of niet kon begrijpen wat er van hem werd verlangd, heeft een reëel punt.

Dat het nadeel aannemelijk moet zijn, betekent dat u het niet hoeft te bewijzen tot in detail, maar dat u wel moet uitleggen wat de fout u concreet heeft gekost. Een enkele verwijzing naar een verkeerd gegeven zonder enig gevolg is daarvoor niet genoeg.

Herstel bij exploot

Het tweede lid geeft een tweede rem op de nietigheid. Een gebrek dat nietigheid meebrengt, kan bij exploot worden hersteld, tenzij uit de wet anders volgt. De partij die de fout maakte laat dan een nieuw exploot uitbrengen waarin het gebrek wordt rechtgezet. Zo blijft de zaak lopen in plaats van dat zij helemaal opnieuw moet beginnen.

De uitzondering is even belangrijk als de regel: als uit de wet iets anders voortvloeit, is herstel niet mogelijk. Er zijn dus gebreken die zich niet laten repareren, en er zijn termijnen die intussen doorlopen. Herstel is daarom geen vrijbrief om het eerst maar te proberen.

Wie moet wat doen

Voor de gedaagde geldt: voer het verweer over het gebrek meteen aan en zeg er concreet bij welk nadeel u hebt geleden. Voor de eiser geldt: reageer op zo'n verweer niet alleen met tegenspraak, maar overweeg direct een herstelexploot, want dat is vaak de snelste weg om het geschil weer over de inhoud te laten gaan.

Een voorbeeld

Een dagvaarding vermeldt niet aan wie de deurwaarder het afschrift heeft gelaten. De gedaagde is niet verschenen en stelt later dat hij het stuk nooit heeft gezien. Dat is precies het soort nadeel waar dit artikel op ziet. Was hij wél verschenen en had hij inhoudelijk verweer gevoerd, dan zou hetzelfde gebrek hem waarschijnlijk niets hebben opgeleverd, omdat het stuk zijn doel dan heeft bereikt.

In de praktijk

Kreeg u een stuk waarin iets ontbreekt, kijk dan verder dan de fout: wat is er misgegaan doordat het ontbrak? Dat is de vraag die de rechter stelt. En laat u niet ontmoedigen door de gedachte dat een fout van de tegenpartij vanzelf tot uw gelijk leidt; dit artikel is er juist op gericht om procedures niet op vormfouten te laten sneuvelen, maar wel bescherming te bieden aan wie er werkelijk door in het nauw kwam.