Ten aanzien van hen die algemene voorwaarden gebruiken waarin bedingen voorkomen waarvan gesteld wordt dat zij onredelijk bezwarend zijn, geschiedt, indien ingevolge artikel 1003, onder 1°, hun naam en woonplaats niet afzonderlijk in het exploot worden vermeld, de betekening aan het parket van de procureur- generaal bij het gerecht waar de zaak aanhangig wordt gemaakt, is of laatstelijk was, terwijl een uittreksel van het exploot zo spoedig mogelijk bekend wordt gemaakt in een landelijk dagblad onder vermelding van naam en kantooradres van de deurwaarder of van de advocaat van wie afschrift van het exploot kan worden verkregen.
Artikel 62 Rechtsvordering (62 Rv)
Betekening bij een collectieve actie over algemene voorwaarden
Wettekst
Toelichting
Dit wetboek kent een aparte procedure waarin bedingen in algemene voorwaarden aan de rechter kunnen worden voorgelegd met de stelling dat zij onredelijk bezwarend zijn. Zo'n zaak richt zich niet tegen één wederpartij, maar tegen de gebruikers van die voorwaarden als groep. Dit artikel regelt hoe je dan betekent wanneer hun namen en woonplaatsen niet afzonderlijk in het exploot worden vermeld.
Betekening aan het parket
De deurwaarder gaat in dat geval naar het parket van de procureur-generaal bij het gerecht waar de zaak aanhangig wordt gemaakt, aanhangig is of laatstelijk was. Dat is een vast punt, terwijl de kring van gebruikers dat juist niet is: dezelfde set voorwaarden kan door tientallen of honderden ondernemingen worden gehanteerd, en die zijn niet allemaal op voorhand in beeld.
De bekendmaking in een landelijk dagblad
Omdat er geen namen worden genoemd, moet de zaak langs een andere weg zichtbaar worden. Een uittreksel van het exploot wordt zo spoedig mogelijk bekendgemaakt in een landelijk dagblad. Daarin staan de naam en het kantooradres van de deurwaarder of van de advocaat bij wie een afschrift van het exploot te krijgen is. Wie meent dat de zaak hem raakt, kan dat afschrift dus opvragen en zich oriënteren op wat er precies gevorderd wordt.
Anders dan bij de ontruimingsbepaling schrijft dit artikel uitdrukkelijk een landelijk dagblad voor. Dat past bij het karakter van de zaak: algemene voorwaarden worden meestal niet in één streek gebruikt, maar door het hele land, en soms in een hele branche tegelijk.
Waar dit vandaan komt
De voorwaarde waaronder deze manier van betekenen mag worden gebruikt, staat niet in dit artikel zelf. Zij vloeit voort uit de regeling voor deze procedure verderop in dit wetboek: de namen en woonplaatsen mogen achterwege blijven wanneer het exploot bestemd is voor een vereniging die de belangen van beroeps- of bedrijfsgenoten behartigt en daarnaast voor haar leden of oud-leden. Buiten dat geval gelden gewoon de algemene regels en moet ieder van de aangesproken partijen op de normale wijze worden betekend.
Een voorbeeld
Een organisatie die opkomt voor consumenten wil een beding uit een set branchevoorwaarden laten toetsen. Zij dagvaardt de brancheorganisatie die de belangen van haar bedrijfsgenoten behartigt, en daarnaast de leden en oud-leden van die organisatie, van wie de namen en woonplaatsen dan niet afzonderlijk in het exploot hoeven te staan. De dagvaarding wordt betekend aan het parket bij het gerecht waar de zaak wordt aangebracht, en kort daarna verschijnt een uittreksel in een landelijk dagblad met het adres waar het volledige exploot kan worden opgevraagd.
In de praktijk
Gebruikt u algemene voorwaarden in uw onderneming, houd er dan rekening mee dat u langs deze weg in een procedure betrokken kunt raken zonder een exploot in uw brievenbus. Ziet u zo'n aankondiging en herkent u uw eigen voorwaarden, vraag dan meteen een afschrift op bij het genoemde kantoor en laat beoordelen of u zich wilt melden. Een uitspraak over zo'n beding kan gevolgen hebben voor de contracten die u dagelijks sluit.