Artikel 51 Rechtsvordering (51 Rv)

Personenvennootschappen zijn geen rechtspersoon, maar de wet behandelt ze voor de betekening wel als een zelfstandig aanspreekpunt. Bij een vennootschap onder firma en een commanditaire vennootschap wordt betekend aan het kantoor, of aan de persoon of de woonplaats van een van de beherende vennoten. Voor een maatschap die onder een gemeenschappelijke naam naar buiten treedt, geldt het kantoor als adres.

De beherende vennoot, niet de stille

Bij een commanditaire vennootschap is het onderscheid tussen de vennoten wezenlijk. De beherende vennoot voert het bedrijf en treedt naar buiten op; de commanditaire vennoot brengt geld in en blijft op de achtergrond. Voor de betekening wijst de wet alleen de eerste aan als adres. Bij een vennootschap onder firma speelt dat onderscheid niet: daar is elke vennoot beherend vennoot, zodat de deurwaarder bij ieder van hen terecht kan. Dat de bevoegdheid van een firmant om de vennootschap te vertegenwoordigen intern of in het handelsregister is ingeperkt, doet daar niet aan af: zo'n beperking gaat over vertegenwoordiging en niet over de vraag waar rechtsgeldig kan worden betekend.

Ook hier is één vennoot genoeg. De deurwaarder hoeft niet langs alle firmanten; betekening bij een van hen volstaat om de vennootschap te bereiken. Wel is het exploot pas aan de vennootschap in persoon gedaan wanneer het afschrift daadwerkelijk aan een beherende vennoot is gelaten, en na de ontbinding aan een vereffenaar.

Na de ontbinding

Is de vennootschap ontbonden, dan verschuift het adres naar het kantoor, de persoon of de woonplaats van een van de vereffenaars. Voor een schuldeiser is dat belangrijk: het einde van de samenwerking betekent niet dat er niemand meer aanspreekbaar is. Zolang er wordt vereffend, is er een adres waar rechtsgeldig kan worden betekend.

De maatschap met een gemeenschappelijke naam

Het tweede lid regelt een aparte figuur. Voert een maatschap een gemeenschappelijke naam — denk aan een samenwerkingsverband van adviseurs of van medisch specialisten dat onder één naam optreedt — dan geschiedt de betekening aan het kantoor. Het artikel wijst hier geen individuele maat aan als adres. Voert de maatschap geen gemeenschappelijke naam, dan biedt dit lid geen aanknopingspunt en gelden de gewone regels voor de betrokken personen.

Een voorbeeld

Een verhuurder wil betaling van achterstallige huur van een winkel die wordt gedreven door een vennootschap onder firma met twee vennoten. Zijn deurwaarder betekent de dagvaarding aan het kantoor: de winkel zelf. Was de winkel gesloten en het kantooradres verlaten, dan had hij ook naar de woonplaats van een van de vennoten kunnen gaan en het afschrift daar aan de vennoot zelf kunnen laten.

In de praktijk

Zoek vooraf in het handelsregister op welke vorm u tegenover u hebt en wie de beherende vennoten zijn; die gegevens bepalen waar rechtsgeldig kan worden betekend. Bedenk daarbij dat het aanspreken van de vennootschap iets anders is dan het aanspreken van de vennoten in privé. Wilt u ook hen persoonlijk in de procedure betrekken, dan moet dat blijken uit de dagvaarding zelf; dit artikel gaat alleen over de plaats waar het exploot mag worden gedaan.