Artikel 45 Rechtsvordering (45 Rv)

Een exploot is het officiële stuk waarmee een deurwaarder iets aan iemand uitreikt: een dagvaarding, een aanzegging, een vonnis of een stuk dat bij een beslag hoort. Dit artikel bepaalt wie zo'n exploot mag doen — alleen een daartoe bevoegde deurwaarder — en welke gegevens er ten minste in moeten staan. Het maakt van een gewone brief een handeling met rechtsgevolg, en daarom stelt de wet er eisen aan.

Alleen een bevoegde deurwaarder

Een exploot mag alleen worden gedaan door een deurwaarder die daartoe bevoegd is. In vrijwel alle zaken is dat de gerechtsdeurwaarder, die als openbaar ambtenaar optreedt en zijn bevoegdheid ontleent aan de Gerechtsdeurwaarderswet; bij de invordering van belastingen is juist de belastingdeurwaarder de bevoegde ambtenaar. Een incassobureau of een schuldeiser zelf kan dat niet. Dat verschil is praktisch van belang: een dringende brief van een incassobureau ziet er streng uit, maar zet geen termijn in gang en is geen betekening. Pas als een deurwaarder een exploot doet, gaan de gevolgen lopen die de wet aan betekening verbindt.

Ook elektronisch, maar alleen waar de wet het zegt

Het tweede lid opent de deur naar een elektronisch exploot. Die mogelijkheid bestaat niet in het algemeen: zij geldt alleen als de wet dat voor het betrokken geval bepaalt. Wordt er elektronisch betekend, dan komt in het exploot het elektronische adres te staan waaraan het afschrift is gelaten, in plaats van de persoon aan wie dat op papier zou zijn gebeurd.

Wat er in het exploot moet staan

• De datum — de dag waarop de betekening plaatsvindt. Aan die datum hangen termijnen, dus dit is het eerste dat u opzoekt.
• Wie de opdracht gaf — naam en woonplaats van degene op wiens verzoek wordt betekend, bij een natuurlijke persoon ook de voornamen. Zo weet u wie u tegenover zich hebt.
• De deurwaarder — zijn voornamen, naam en kantooradres, zodat duidelijk is bij welk kantoor u terecht kunt.
• Voor wie het stuk bestemd is — naam en woonplaats van degene die het aangaat. Staat daar een ander dan u, dan is dat een punt om meteen te melden.

- Aan wie het afschrift is gelaten — met vermelding van diens hoedanigheid, of bij een elektronisch exploot het adres waaraan het afschrift is gelaten.

De uitzondering bij een ontruiming

Het vierde lid maakt een uitzondering voor een ontruimingsvordering tegen mensen van wie naam en woonplaats redelijkerwijs niet zijn te achterhalen en die het pand niet bewonen of gebruiken op grond van een persoonlijk of een zakelijk recht, en evenmin op grond van zo'n recht dat inmiddels is verlopen. Tegen hen hoeven die naam en woonplaats niet in het exploot te staan, en evenmin aan wie het afschrift is gelaten. Let dus op het woord gewezen in de wettekst: een huurder of een bruiklener wiens recht is geeindigd maar die blijft zitten, valt buiten de uitzondering en moet gewoon met naam en woonplaats worden aangeschreven. Zonder deze regeling zou een pand met onbekende bewoners praktisch onbereikbaar zijn voor de eigenaar.

Tot slot bepaalt het vijfde lid dat de deurwaarder het exploot en de afschriften ondertekent. Het stuk dat u in handen krijgt hoort dus een handtekening te dragen. Ontbreekt er een voorgeschreven gegeven, dan is het exploot gebrekkig; of dat ook gevolgen heeft, hangt af van de regeling die dit wetboek elders geeft voor gebreken in exploten, waarbij het erom gaat of iemand door het gebrek is benadeeld.

In de praktijk

Krijgt u een exploot, lees dan eerst de datum, daarna wie de opdrachtgever is en welk deurwaarderskantoor het uitbracht. Bewaar het stuk compleet, inclusief de envelop. Klopt er iets niet — een verkeerde naam, een adres waar u niet woont — bel dan het kantoor dat erop staat en leg het schriftelijk vast. En bedenk dat het exploot alleen zegt dát er iets is aangezegd; of de vordering terecht is, is een andere vraag, die pas in de procedure zelf aan de orde komt.