- Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld met betrekking tot door de rechter te stellen termijnen voor het verrichten van proceshandelingen en kunnen beperkingen worden gesteld aan de mogelijkheid om daarvoor uitstel te verkrijgen.
- Bij algemene maatregel van bestuur kunnen ook andere nadere regels worden gesteld betreffende het verloop van de procedure, de opmaak en inrichting van de door partijen in het geding te brengen stukken, alsmede nadere regels ter bevordering van de eenheid van de wijze van rechtspleging bij de verschillende gerechten.
Artikel 35 Rechtsvordering (35 Rv)
Nadere regels over termijnen en de inrichting van processtukken
Wettekst
Toelichting
Dit wetboek regelt de grote lijnen van een procedure, maar niet alle details. Hoeveel weken u krijgt voor een conclusie, hoe vaak u uitstel kunt krijgen, hoe een processtuk eruit moet zien en hoe producties worden genummerd: dat zijn vragen die de wet niet zelf beantwoordt. Artikel 35 Rv opent de weg om die punten bij algemene maatregel van bestuur te regelen, en om zo te bevorderen dat de gerechten op dezelfde manier werken.
Wat er kan worden geregeld
- Termijnen. Nadere regels over de termijnen die de rechter stelt voor het verrichten van proceshandelingen.
- Uitstel. Beperkingen aan de mogelijkheid om voor die handelingen uitstel te krijgen.
- Het verloop van de procedure. Regels over de gang van zaken tussen het begin en de uitspraak.
- De vorm van stukken. Regels over de opmaak en inrichting van de stukken die partijen in het geding brengen.
- Eenheid tussen gerechten. Regels die ervoor zorgen dat de rechtspleging bij de verschillende gerechten op dezelfde leest is geschoeid.
Waarom uniformiteit ertoe doet
Voor wie procedeert is niets zo hinderlijk als een verschil in werkwijze dat nergens uit blijkt. Een advocaat die bij de ene rechtbank vier weken krijgt voor een stuk en bij de andere twee, kan zijn zaak niet betrouwbaar plannen. Erger nog is dat een partij haar recht kan verspelen door een plaatselijke gewoonte die zij niet kende. Deze bepaling schept de grondslag om dat gelijk te trekken, zodat dezelfde handeling overal aan dezelfde eisen voldoet.
De relatie met het procesreglement
Naast regels die op deze bepaling berusten, kent elk gerecht een procesreglement waarin de praktische gang van zaken staat. Artikel 33 Rv verwijst daar bijvoorbeeld naar voor de vraag of bij dat gerecht elektronisch kan worden ingediend. Zulke reglementen zijn geen wet in formele zin, maar u kunt er wel op worden afgerekend: wie zich er niet aan houdt, riskeert dat een stuk niet wordt geaccepteerd of buiten beschouwing blijft.
Uitstel is geen recht
Het eerste lid noemt met zoveel woorden de mogelijkheid om beperkingen te stellen aan uitstel. Dat sluit aan bij artikel 20 Rv, waarin staat dat de rechter waakt tegen onredelijke vertraging en dat partijen tegenover elkaar verplicht zijn die te voorkomen. Reken er dus niet op dat een verzoek om nog een paar weken vanzelf wordt gehonoreerd. Wie meer tijd nodig heeft, vraagt die tijdig en met een concrete reden, en houdt er rekening mee dat het antwoord nee kan zijn.
In de praktijk
Zoek voordat u een stuk indient op welke regels bij het betrokken gerecht gelden: het aantal toegestane pagina's, de manier waarop producties moeten worden aangeleverd, de uiterste momenten voor het indienen van stukken vóór een zitting. Die informatie is openbaar en voorkomt vermijdbare problemen.
Loopt u tegen een termijn aan die u niet haalt, meld dat dan vóór het verstrijken ervan en niet erna. Een tijdig en onderbouwd verzoek maakt aanzienlijk meer kans dan een verontschuldiging achteraf, en het bespaart u de discussie of het stuk nog wel meetelt.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Waarop rust een procesreglement?
Een hof paste een eigen, strenger reglement toe en verleende ambtshalve akte niet-dienen. De Hoge Raad oordeelde dat een door een bevoegd rechterlijk orgaan vastgesteld en behoorlijk bekendgemaakt procesreglement recht is in de zin van art. 79 RO en dus in cassatie kan worden getoetst, en dat de bevoegdheid om zo'n reglement vast te stellen voortvloeit uit art. 133 Rv, omdat de rechter de termijnen voor de conclusies vaststelt. In dit geval was de toepassing wél in strijd met een goede procesorde, omdat zonder waarschuwing akte niet-dienen was verleend.
-
Zelfde lijn bij een ander pilotreglement
Ook bij een ander hof gold een pilotreglement met aangescherpte termijnen, en ook daar werd betoogd dat het geen recht is en strijdt met art. 35 lid 1 Rv. De Hoge Raad verwerpt die klacht op dezelfde gronden als in zijn arrest van 17 april 2015. Hij voegt daaraan toe dat het hof het reglement wel in strijd met de goede procesorde heeft toegepast door zonder vooraankondiging of laatste termijn akte van niet-dienen te verlenen. De uitspraak bevestigt dat art. 35 lid 1 Rv de bevoegdheid tot zulke reglementen niet uitsluit, maar dat de toepassing wel aan de goede procesorde moet worden getoetst.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.