Boek 7 Artikel 72 (7:72 BW)

Komt een krediet tot stand via een tussenpersoon, dan moet die tussenpersoon open kaart spelen. Dit artikel verplicht de kredietbemiddelaar om in de stukken voor de consument te vermelden hoe ver zijn volmacht reikt en of hij exclusief voor een of meer kredietgevers werkt dan wel onafhankelijk is. Vraagt hij een vergoeding, dan moet die vooraf schriftelijk zijn afgesproken en aan de kredietgever worden doorgegeven. Houdt hij zich hier niet aan, dan is de consument hem niets verschuldigd.

Wie kredietbemiddelaar is

Kredietbemiddelaar is wie geen kredietgever is en die beroeps- of bedrijfsmatig tegen een vergoeding kredietovereenkomsten voorstelt of aanbiedt, consumenten helpt bij de voorbereiding daarvan of namens de kredietgever contracten sluit. Dat kan een gespecialiseerd adviseur zijn, maar ook een autobedrijf of een winkel die de financiering regelt. Artikel 7:57 BW geeft de definitie.

Wat hij moet vermelden

• De omvang van zijn volmacht. Mag hij alleen bemiddelen, of ook namens de kredietgever tekenen? Dat bepaalt of afspraken die de consument met hem maakt de kredietgever binden.

- Voor wie hij werkt. Werkt hij uitsluitend voor één of enkele kredietgevers, of onafhankelijk? Wie dat weet, kan de waarde van het advies beoordelen.

De vergoeding

Brengt de bemiddelaar de consument kosten in rekening voor zijn dienstverlening, dan gelden er drie eisen. Hij moet het bedrag kenbaar maken, het moet vóór het sluiten van de kredietovereenkomst tussen hem en de consument zijn overeengekomen, en die afspraak moet op papier of op een andere duurzame drager staan. Bovendien geldt hier het toezichtrechtelijke kader van de Wet op het financieel toezicht, dat aan het rekenen van zo'n vergoeding eigen grenzen stelt.

Daarnaast moet hij het bedrag doorgeven aan de kredietgever. Dat is geen formaliteit: de vergoeding hoort thuis in de totale kosten van het krediet en dus in het jaarlijks kostenpercentage. Zonder die melding zou het percentage in het contract te laag uitvallen en zou de consument een verkeerd beeld krijgen van wat zijn lening kost.

De sanctie

Voldoet de bemiddelaar niet aan een van deze verplichtingen, dan is de consument voor zijn dienstverlening geen vergoeding verschuldigd. Die sanctie is scherp en werkt rechtstreeks: er hoeft geen rechter aan te pas te komen om vast te stellen dat de rekening niet betaald hoeft te worden, en wat al is betaald, kan worden teruggevorderd.

Iemand regelt via een tussenpersoon een lening en krijgt achteraf een factuur voor bemiddelingskosten waarover nooit is gesproken en waarvoor hij niets heeft getekend. Die rekening hoeft hij niet te voldoen. Hetzelfde geldt als de bemiddelaar nergens heeft vermeld dat hij uitsluitend voor één aanbieder werkt.

In de praktijk

Voor de consument is dit artikel een reden om vooraf te vragen wie er betaalt en hoeveel, en om die afspraak zwart op wit te willen. Voor de bemiddelaar betekent het dat het vastleggen van de vergoeding voorafgaand aan het krediet een voorwaarde is om er ooit aanspraak op te kunnen maken.