Boek 7 Artikel 68 (7:68 BW)

Vervroegd aflossen van een consumentenkrediet

De consument heeft het recht om zich te allen tijde geheel of gedeeltelijk van zijn verplichtingen op grond van een kredietovereenkomst te kwijten. In dat geval heeft hij recht op een verlaging van de totale kredietkosten, bestaande uit de interesten en de kosten gedurende de resterende duur van de overeenkomst.
De kredietgever heeft in geval van een vervroegde aflossing recht op een billijke en objectief gegronde vergoeding voor eventuele kosten die hiermee rechtstreeks verband houden, mits de vervroegde aflossing valt in een termijn waarvoor een vaste debetrentevoet geldt. De vergoeding mag niet hoger zijn dan: a. 0,5% van het vervroegd afgeloste kredietbedrag, indien de termijn tussen de vervroegde aflossing en het overeengekomen einde van de kredietovereenkomst ten hoogste één jaar is; b. 1% van het vervroegd afgeloste kredietbedrag, indien de termijn tussen de vervroegde aflossing en het overeengekomen einde van de kredietovereenkomst langer is dan één jaar.
In afwijking van lid 2, onderdelen a en b, kan de kredietgever de consument bij kredieten boven € 75 000 een hogere vergoeding in rekening brengen, indien hij aannemelijk maakt dat het door de vervroegde aflossing geleden verlies het krachtens lid 2 bepaalde bedrag overstijgt. Het verlies bestaat uit het verschil tussen de oorspronkelijk overeengekomen rentevoet en de rentevoet waartegen de kredietgever een lening kan verstrekken ter hoogte van het vervroegd afgeloste bedrag op de markt op het ogenblik van de vervroegde aflossing. Bij de bepaling van het verlies wordt tevens rekening gehouden met de administratieve kosten van de vervroegde aflossing.
De in de leden 2 en 3 bedoelde vergoeding mag niet hoger zijn dan het rentebedrag dat de consument zou hebben betaald gedurende de termijn tussen de vervroegde aflossing en het overeengekomen einde van de kredietovereenkomst.
De kredietgever kan de consument geen vergoeding als bedoeld in lid 2 of lid 3 in rekening brengen: a. als de vervroegde aflossing heeft plaatsgevonden uit hoofde van een verzekeringscontract dat bedoeld is om een kredietaflossingsgarantie te bieden, of b. bij een geoorloofde debetstand op een rekening.

Toelichting

Een consument mag zijn lening op elk moment geheel of gedeeltelijk terugbetalen. Doet hij dat, dan dalen zijn kosten: hij hoeft de rente en de kosten over de resterende looptijd niet meer te betalen. De kredietgever kan daar in bepaalde gevallen een vergoeding tegenover zetten, maar die is aan strakke grenzen gebonden en bij twee soorten aflossing helemaal uitgesloten.

Het recht om af te lossen

Het recht bestaat te allen tijde en voor het hele krediet of een deel ervan. De kredietgever kan het niet uitsluiten, want volgens artikel 7:73 BW kan van deze titel niet ten nadele van de consument worden afgeweken. Tegenover de aflossing staat een verlaging van de totale kredietkosten: de rente en de kosten die zien op de periode die door de aflossing wegvalt, blijven buiten beschouwing.

Wanneer een vergoeding mag worden gevraagd

De kredietgever heeft recht op een billijke en objectief onderbouwde vergoeding voor kosten die rechtstreeks met de vervroegde aflossing samenhangen, maar alleen als de aflossing valt in een periode waarvoor een vaste debetrentevoet geldt. Loopt de rente variabel, dan is er geen vergoeding verschuldigd. De gedachte daarachter is dat de kredietgever bij een vaste rente een positie heeft ingenomen die hij door de vervroegde aflossing moet afwikkelen.

Een half procent. Ligt er tussen de aflossing en het overeengekomen einde van het krediet ten hoogste een jaar, dan is 0,5% van het vervroegd afgeloste bedrag het maximum.
Eén procent. Is die periode langer dan een jaar, dan geldt 1% van het vervroegd afgeloste bedrag als bovengrens.

- Nooit meer dan de rente. In geen geval mag de vergoeding hoger zijn dan het rentebedrag dat de consument tussen de aflossing en het einde van het contract nog zou hebben betaald.

De uitzondering bij grote kredieten

Bij kredieten boven 75.000 euro kan de kredietgever een hogere vergoeding rekenen, maar alleen als hij aannemelijk maakt dat zijn verlies de genoemde percentages overtreft. Dat verlies is het verschil tussen de oorspronkelijk afgesproken rentevoet en de rentevoet waartegen hij op het moment van aflossing een lening van dezelfde omvang op de markt kan verstrekken; ook de administratieve kosten van de aflossing tellen mee. De bewijslast ligt dus bij hem, en het rentemaximum blijft ook hier gelden.

Wanneer er niets mag worden gerekend

Twee situaties zijn helemaal vrijgesteld. De eerste is de aflossing die voortkomt uit een verzekering die juist bedoeld is om de aflossing van het krediet te garanderen; wordt de lening dus afgelost doordat zo'n polis uitkeert, dan is er geen vergoeding verschuldigd. De tweede is de geoorloofde debetstand op een rekening: rood staan mag altijd kosteloos worden aangezuiverd.

Iemand met een persoonlijke lening tegen vaste rente krijgt een erfenis en lost het restant in één keer af, ruim twee jaar voor het einde van de looptijd. De kredietgever mag dan hoogstens één procent van het afgeloste bedrag rekenen, en ook dat alleen als het bedrag niet uitkomt boven de rente die anders nog was betaald. De resterende rente over die twee jaar is hij niet verschuldigd.

In de praktijk

Voor de consument is de rekensom eenvoudig: de bespaarde rente over de resterende looptijd afzetten tegen de vergoeding, die hoogstens een half procent bedraagt als er nog ten hoogste een jaar te gaan is en anders hoogstens één procent, met de hiervoor genoemde uitzondering voor kredieten boven 75.000 euro. In vrijwel alle gevallen valt dat in zijn voordeel uit. Voor de kredietgever betekent het artikel dat een boetebeding in het contract nooit verder kan reiken dan deze grenzen; wat daarboven wordt bedongen, kan hij niet innen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst