Boek 7 Artikel 64 (7:64 BW)

Bij effectenkrediet leent de consument geld tegen onderpand van zijn beleggingsportefeuille. Hoeveel hij mag opnemen, hangt af van het dekkingspercentage dat de kredietgever aan die portefeuille toekent en van eventuele spreidingseisen. Dit korte artikel bepaalt dat wijzigingen in die percentages en eisen moeten worden gemeld op de dag dat zij ingaan, en wel op de manier die volgens artikel 7:61 BW in de overeenkomst is afgesproken.

Wat een wijziging betekent

Het dekkingspercentage bepaalt de kredietlimiet. Verlaagt de kredietgever dat percentage, dan daalt de ruimte die de consument heeft, terwijl zijn opgenomen bedrag gelijk blijft. Het gevolg kan zijn dat hij van de ene op de andere dag boven zijn limiet zit en moet bijstorten of stukken moet verkopen. Hetzelfde geldt voor een strengere spreidingseis: een portefeuille die zwaar in één fonds zit, kan daardoor plotseling minder kredietruimte opleveren.

Melden op de dag van ingang

De wet legt het moment van melden precies vast: op de dag waarop de wijziging ingaat. Een aankondiging vooraf schrijft dit artikel niet voor, en een melding pas enkele dagen later voldoet evenmin. Dat betekent voor de consument dat hij de wijziging leert kennen op het moment dat zij al werkt.

Via het afgesproken kanaal

De melding gaat op de wijze die in de overeenkomst is vastgelegd. Artikel 7:61 BW verplicht namelijk om bij effectenkrediet in het contract op te nemen hoe de consument actuele informatie over dekkingspercentages en spreidingseisen kan verkrijgen en onder welke voorwaarden de kredietgever die kan wijzigen. Dat kan bijvoorbeeld een vaste pagina in de beleggingsomgeving zijn of een bericht in de persoonlijke berichtenbox. Wat daar verschijnt, geldt als de melding van dit artikel; een afzonderlijk persoonlijk bericht schrijft de wet niet voor.

Iemand belegt met geleend geld en heeft een groot deel van zijn portefeuille in aandelen van één onderneming. De kredietgever verlaagt het dekkingspercentage voor dat fonds. Nog dezelfde dag verschijnt de melding op de afgesproken plaats. Doet de consument niets, dan kan hij binnen korte tijd te horen krijgen dat hij moet bijstorten of dat er stukken worden verkocht.

In de praktijk

Het artikel geeft de belegger een recht op informatie, geen recht op bedenktijd of op een aankondiging vooraf: de melding komt op het moment dat de wijziging werkt. Of de kredietgever een wijziging mag doorvoeren en onder welke voorwaarden, volgt niet uit dit artikel maar uit de afspraken die op grond van artikel 7:61 BW in de overeenkomst staan. Hoe dicht de opgenomen som bij de limiet ligt, bepaalt hoeveel speelruimte de belegger heeft wanneer een percentage daalt.

Voor de kredietgever betekent het dat de wijziging en de publicatie ervan op dezelfde dag moeten plaatsvinden en dat het afgesproken kanaal betrouwbaar moet zijn. Bij effectenkrediet gelden het ontbindingsrecht uit het eerste lid van artikel 7:66 BW en de bevrijding van het gelieerde krediet uit het eerste lid van artikel 7:67 BW niet; de aanspraken tegen de kredietgever uit het tweede en het derde lid van artikel 7:67 BW blijven wel openstaan.