Boek 7 Artikel 63 (7:63 BW)

Wie met de bank heeft afgesproken dat hij rood mag staan, heeft een kredietovereenkomst, ook al voelt dat niet zo. Voor de variant die op verzoek of binnen drie maanden moet worden afgelost, geldt een verlicht regime, en dit artikel vult dat in met een informatieplicht tijdens de looptijd: de consument krijgt regelmatig een rekeningafschrift met een vaste reeks gegevens, en verhogingen van de rente of de kosten moeten vooraf worden gemeld.

Wat er op het afschrift moet staan

• De periode. Op welke termijn het afschrift betrekking heeft.
• De opnamen. Welke bedragen zijn opgenomen en op welke datum.
• De saldi. Het saldo en de datum van het vorige afschrift, en het nieuwe saldo.
• De betalingen. De datum en het bedrag van wat de consument heeft betaald.

- De prijs. De toegepaste debetrentevoet en de eventuele kosten, en zo nodig het minimumbedrag dat moet worden betaald.

Waarom die opsomming

Rood staan is de kredietvorm waarbij de consument het gemakkelijkst het overzicht kwijtraakt: er is geen aflossingsschema en geen vaste einddatum, en het saldo beweegt met elke boeking mee. Door het afschrift te vullen met begin- en eindsaldo, opnamen, betalingen, rente en kosten kan hij zien wat de faciliteit hem werkelijk kost en hoe snel de schuld oploopt. Het regelmatige karakter is even belangrijk als de inhoud: één jaaroverzicht komt te laat om nog bij te sturen.

Verhoging van rente of kosten

Gaat de rente of gaan de kosten omhoog, dan moet de consument dat op papier of op een andere duurzame drager te horen krijgen voordat de verhoging ingaat. Net als bij artikel 7:62 BW geldt een uitzondering wanneer de rentewijziging voortvloeit uit een referentierentevoet die openbaar bekend is en ook bij de kredietgever beschikbaar is; partijen kunnen dan afspreken dat de informatie via het rekeningafschrift loopt. Voor verhoging van kosten geldt die versoepeling niet: die moet steeds vooraf worden aangekondigd.

Iemand staat maandelijks een paar honderd euro rood binnen zijn afgesproken limiet. De bank verhoogt het rentetarief. Zij mag dat pas doorberekenen nadat zij hem daarover heeft geïnformeerd, en de nieuwe rente moet zichtbaar zijn op het afschrift. Ziet hij daar een tarief dat hij nooit aangekondigd heeft gekregen, dan heeft hij een concreet aanknopingspunt om bezwaar te maken.

In de praktijk

Voor de consument is het afschrift het instrument om te merken dat een tijdelijke oplossing een permanente schuld is geworden. Wie ziet dat het saldo maand na maand niet daalt terwijl de rente doorloopt, betaalt in feite alleen nog rente. Voor deze vorm van rood staan geldt maar een beperkt deel van deze titel; hoe het krediet kan worden beëindigd, volgt dan uit de overeenkomst zelf.

Voor de bank betekent het artikel dat de afschriftregels onderdeel zijn van het kredietrecht en niet alleen van het betalingsverkeer. Een tariefwijziging die niet vooraf is aangekondigd, kan zij moeilijk aan de consument tegenwerpen.