Boek 7 Artikel 979 (7:979 BW)

Artikel 7:979 BW geeft de verzekeringnemer een alternatief voor afkoop. In plaats van de polis te beëindigen, kan hij haar belenen bij de eigen verzekeraar tot het bedrag van de afkoopwaarde, op de voorwaarden die bij die verzekeraar gebruikelijk zijn. Hij krijgt dan geld in handen terwijl de verzekering blijft bestaan; de opgebouwde waarde dient als onderpand. Anders dan bij een aantal andere bepalingen van deze paragraaf mag van dit artikel worden afgeweken: de polisvoorwaarden kunnen belening beperken of uitsluiten.

Waarom belenen aantrekkelijk kan zijn

Afkoop is onomkeerbaar: de dekking verdwijnt en een nieuwe verzekering is op latere leeftijd vaak duurder of niet meer te krijgen. Belening laat de verzekering in stand. Wie tijdelijk geld nodig heeft, houdt daarmee zijn overlijdensdekking en zijn opgebouwde kapitaal overeind. Het is dus vooral een tussenoplossing voor een tijdelijk tekort.

De grens en de voorwaarden

Het recht reikt tot het bedrag van de afkoopwaarde. Meer hoeft de verzekeraar niet te verstrekken, want daarboven ontbreekt de zekerheid. Verder gelden zijn gebruikelijke voorwaarden, onder meer over de rente en de kosten. De wet schrijft die voorwaarden niet voor, maar zij moeten wel de voorwaarden zijn die deze verzekeraar in vergelijkbare gevallen hanteert; hij kan dus niet voor één klant een afwijkend en veel duurder regime bedenken.

Hoe de verzekeraar zich terugbetaalt

Wordt het beleende bedrag niet terugbetaald, dan mag de verzekeraar het, vermeerderd met rente en kosten, in mindering brengen op de contante waarde van periodieke uitkeringen en inhouden op betalingen die uit hoofde of ten laste van de verzekering worden gedaan. Bij overlijden of op de einddatum ontvangt de rechthebbende dus minder, precies met het bedrag dat nog openstaat. Er hoeft geen aparte incassoprocedure te worden gevoerd.

Een voorbeeld. Een zelfstandige heeft tijdelijk geld nodig om een periode zonder opdrachten te overbruggen. Zijn kapitaalverzekering heeft een afkoopwaarde die ruim voldoende is. Hij beleent de polis in plaats van haar af te kopen. De verzekering blijft doorlopen, en wat hij bij zijn overlijden of op de einddatum ontvangt, wordt verminderd met het geleende bedrag, de rente en de kosten, voor zover hij niet heeft terugbetaald.

Waar rekening mee te houden

Ook voor belening geldt dat toestemming nodig is van een onherroepelijk begunstigde of van een beperkt gerechtigde, want de waarde van hun recht neemt erdoor af. Verder loopt de schuld door met rente, zodat de restwaarde van de polis stil kan wegsmelten als er lang niets wordt afgelost. Belening werkt alleen bij polissen die afkoopwaarde hebben; een zuivere risicopolis kan niet worden beleend.

In de praktijk

Vraag vooraf om een schriftelijk overzicht van rente, kosten en de gevolgen voor de uitkering, en vergelijk dat met de kosten van een gewone lening. Los af zodra het kan, want de rente wordt uiteindelijk van de uitkering afgehaald. En informeer de eventuele begunstigde, zodat er later geen verrassing volgt over een lagere uitkering.