Boek 7 Artikel 971 (7:971 BW)

Artikel 7:971 BW regelt hoe een sommenverzekering als zekerheid kan dienen. Een polis vertegenwoordigt vaak waarde, en geldverstrekkers willen die waarde graag als onderpand. De wet maakt dat mogelijk, maar met eigen regels. De mogelijkheid om stil, dus zonder mededeling aan de verzekeraar, een pandrecht te vestigen zoals Boek 3 die voor andere vorderingen kent, is hier uitgesloten. De verzekeraar moet er dus altijd van weten.

De hoofdgerechtigde neemt de plaats van de pandgever in

Rust het pandrecht op een recht op uitkering, dan geldt voor de regels over de uitwinning van een pandrecht en over beslag dat de hoofdgerechtigde in de plaats treedt van de pandgever. Dat is nodig omdat bij een sommenverzekering degene die het recht heeft, niet altijd dezelfde is als degene die de zekerheid heeft verstrekt. Heeft een als hoofdgerechtigde aangewezen derde zijn aanwijzing nog niet aanvaard, dan moet de pandhouder hem daartoe in de gelegenheid stellen. Zo krijgt die derde de kans om zijn positie veilig te stellen voordat er over zijn geld wordt beslist.

Het overschot

Levert uitwinning meer op dan de schuld waarvoor de zekerheid is gegeven, dan komt dat overschot in beginsel toe aan de hoofdgerechtigde; hij is immers voor de pandgever in de plaats getreden. Het derde lid bepaalt dat de pandhouder het overschot ook aan de verzekeraar kan afdragen, die het dan aan de hoofdgerechtigde verschuldigd is.

Een voorbeeld. Bij het afsluiten van een lening verpandt iemand zijn kapitaalverzekering. De geldverstrekker meldt dat aan de verzekeraar. Blijft de lener in gebreke, dan kan de geldverstrekker zich op de waarde van de polis verhalen. Is de waarde hoger dan de restschuld, dan draagt de geldverstrekker het meerdere af aan de hoofdgerechtigde, of hij maakt het over aan de verzekeraar, die het vervolgens aan de hoofdgerechtigde verschuldigd is.

Verhouding tot de begunstiging

Verpanding is niet de enige manier waarop een polis als zekerheid kan dienen; ook een aanwijzing van de geldverstrekker als begunstigde komt voor. Artikel 7:966 BW bevat eigen regels voor een aanwijzing die tot zekerheid strekt. Welke regeling op een bepaalde constructie van toepassing is, hangt af van wat partijen precies hebben afgesproken.

In de praktijk

Laat bij een financiering vastleggen wat er met de polis gebeurt zodra de schuld is afgelost, en zorg dat de verzekeraar daarvan bericht krijgt. Controleer bij een oude polis of er nog een pandrecht of een zekerheidsbegunstiging op rust; dat blijkt geregeld pas bij een aanvraag tot afkoop of bij overlijden.