Boek 7 Artikel 963 (7:963 BW)

Artikel 7:963 BW sluit de afdeling over schadeverzekering af met de vraag welke regels partijen niet opzij kunnen zetten. Net als in het algemene deel werkt de wet met verschillende gradaties: sommige bepalingen zijn volledig dwingend, andere alleen ten gunste van een bepaalde partij, en één bepaling alleen voor de particuliere verzekeringnemer en tot een bepaald bedrag.

Volledig dwingend

Van twee onderwerpen kan in het geheel niet worden afgeweken. Het eerste is het verbod dat de verzekerde door de uitkering in een duidelijk voordeliger positie komt. Het tweede betreft het verhaalsrecht van de verzekeraar: hij mag dat niet uitoefenen ten nadele van de verzekerde zelf, en hij mag geen verhaal nemen op de kring die de wet opsomt. Dat zijn onder meer de verzekeringnemer, een medeverzekerde, de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of geregistreerde partner, de andere levensgezel, bloedverwanten in de rechte lijn en de werkgever, de werknemer of een collega. Wie geen van die hoedanigheden heeft, kan wel worden aangesproken, ook al woont hij onder hetzelfde dak.

Bescherming van één partij

• De verzekerde: van de regeling over het erkennen van feiten en aansprakelijkheid mag niet ten nadele van hem worden afgeweken.
• De aangewezen derde: de regel dat een aanwijzing na een gevallen schade niet meer ongedaan kan worden gemaakt, kan niet in zijn nadeel opzij worden gezet.
• De benadeelde: het recht om bij dood of letsel rechtstreeks betaling te verlangen, kan niet in zijn nadeel worden beperkt.

- De verzekeringnemer en de verzekerde: van artikel 7:957 lid 2 BW, de bepaling over de vergoeding van de kosten van schadebeperkende maatregelen, kan niet in hun nadeel worden afgeweken.

De begrensde bescherming bij kosten

Voor de regel dat bereddings- en expertisekosten boven op de verzekerde som komen (artikel 7:959 lid 1 BW), geldt een dubbele beperking. Zij is alleen dwingend als de verzekeringnemer een natuurlijk persoon is die de verzekering buiten beroep of bedrijf heeft gesloten, en alleen voor zover die kosten niet meer bedragen dan de verzekerde som. Buiten die grenzen is artikel 7:959 lid 1 BW regelend recht.

Een voorbeeld. Een particulier verzekert zijn caravan. Volgens de voorwaarden gaan de kosten van een schade-expert die hij na een aanrijding inschakelt, af van de verzekerde som. Tot een bedrag gelijk aan de verzekerde som kan de verzekeraar zich tegenover hem niet op die voorwaarde beroepen. Een transportbedrijf met dezelfde voorwaarde in de polis voor zijn vrachtwagens is er wel aan gebonden.

In de praktijk

Loop bij een geschil de polisvoorwaarde die tegen je wordt ingeroepen langs dit artikel. Let vooral op clausules over erkenning van schuld, over verhaal op familieleden en over de vergoeding van kosten.