Boek 7 Artikel 925 (7:925 BW)

Artikel 7:925 BW geeft de definitie van de verzekeringsovereenkomst. Kort gezegd: de ene partij, de verzekeraar, belooft aan de andere partij, de verzekeringnemer, tegen betaling van premie een of meer uitkeringen te doen, terwijl bij het sluiten van het contract voor partijen geen zekerheid bestaat of, wanneer, of tot welk bedrag er moet worden uitgekeerd, of hoe lang de premie moet worden betaald. Het gaat dus om onzekerheid tussen partijen zelf op het moment van sluiten. Die onzekerheid is het hart van de verzekering. Ontbreekt zij, dan is de overeenkomst geen verzekering en gelden de regels van deze titel niet.

Waarom de definitie ertoe doet

De hele titel over verzekering, met haar mededelingsplichten, opzeggingsregels en verjaringstermijnen, is alleen van toepassing op overeenkomsten die aan deze omschrijving voldoen. Bij een product met een andere naam, bijvoorbeeld een servicecontract, een garantieregeling of een onderlinge waarborgconstructie, is de eerste vraag daarom niet hoe het heet, maar of het aan de kenmerken voldoet: premie, belofte van uitkering, en onzekerheid bij het sluiten. Die toets geeft een sterke aanwijzing, maar is niet in alle gevallen beslissend: de omschrijving is ruim uitgevallen en de grens met andere overeenkomsten wordt in de rechtspraak nader getrokken.

De vier bouwstenen

• Twee partijen met vaste namen. De verzekeraar doet de belofte, de verzekeringnemer sluit het contract en betaalt de premie. Wie recht heeft op de uitkering, kan een ander zijn.
• Premie. De verzekeraar verbindt zich tegen het genot van premie; zonder tegenprestatie in die vorm is er geen verzekering.
• Uitkering. De verzekeraar belooft een of meer uitkeringen te doen als het risico zich verwezenlijkt.

- Onzekerheid bij het sluiten. Het moet onzeker zijn dat, wanneer of tot welk bedrag wordt uitgekeerd, of hoe lang de premie loopt. Onzekerheid over één van die punten is genoeg.

Schadeverzekering of sommenverzekering

De wet kent twee vormen van verzekering: schadeverzekering en sommenverzekering. Bij een schadeverzekering strekt de uitkering tot vergoeding van werkelijk geleden vermogensschade, waardoor de omvang pas achteraf blijkt en de verzekerde er niet beter van mag worden. Bij een sommenverzekering is vooraf een bedrag afgesproken dat wordt uitgekeerd als het verzekerde voorval zich voordoet, zonder dat schade hoeft te worden aangetoond. Die tweede vorm staat niet vrij voor elk risico: artikel 7:964 BW laat haar alleen toe bij persoonsverzekering en bij verzekeringen die daarvoor bij algemene maatregel van bestuur zijn aangewezen. Eén overeenkomst kan voor een deel het ene en voor een deel het andere zijn; elk deel wordt dan beheerst door de regels die daarbij horen. Dat onderscheid bepaalt onder meer of de verzekeraar de schade op de aansprakelijke derde kan verhalen.

Persoonsverzekering

Het tweede lid geeft een aparte naam aan verzekeringen die het leven of de gezondheid van een mens betreffen: persoonsverzekering. Dat is geen derde soort naast schade- en sommenverzekering, maar een dwarsdoorsnede. Een ongevallenverzekering die een vast bedrag uitkeert bij blijvend letsel is een persoonsverzekering in de vorm van een sommenverzekering; een ziektekostenverzekering die werkelijke kosten vergoedt is een persoonsverzekering in de vorm van een schadeverzekering.

Een voorbeeld. Iemand koopt bij een winkel een uitgebreid servicecontract voor zijn wasmachine: tegen een vast maandbedrag worden reparaties vergoed die zich in de komende jaren voordoen. Of, wanneer en voor hoeveel er moet worden betaald, staat bij het sluiten niet vast en er wordt een periodieke betaling gedaan. Zo'n contract kan daarmee als verzekering worden aangemerkt, met alle regels van deze titel eromheen, ook al staat het woord verzekering nergens op het formulier.

In de praktijk

Voor de consument betekent dit dat de bescherming van de verzekeringstitel niet afhangt van het etiket dat de aanbieder erop plakt. Voor de aanbieder betekent het dat een product met deze kenmerken al snel een verzekering is, met de bijbehorende verplichtingen. Herverzekering valt buiten deze titel; artikel 7:927 BW zegt dat uitdrukkelijk.