Boek 7 Artikel 859 (7:859 BW)

Een borgtocht is een zware verplichting die iemand aangaat zonder er zelf iets voor terug te krijgen. Dit artikel zorgt ervoor dat zo'n verplichting niet uit een gesprek of een reeks gedragingen kan worden afgeleid. Tegenover de particuliere borg kan de borgtocht alleen worden bewezen met een geschrift dat hij zelf heeft ondertekend.

Een bewijsregel met de kracht van een vormvereiste

Formeel gaat het om bewijs en niet om geldigheid, maar in de praktijk komt het op hetzelfde neer: zonder ondertekend stuk kan de schuldeiser de borgtocht niet hardmaken. Getuigen, e-mails van derden of een bevestiging van de hoofdschuldenaar volstaan niet. De handtekening van de borg zelf is het scharnier.

De uitzondering: al nagekomen

Het tweede lid maakt een uitzondering voor het geval dat vaststaat dat de borg de verbintenis van de hoofdschuldenaar geheel of gedeeltelijk is nagekomen. Heeft hij dus al betaald, dan kan de borgtocht met alle middelen worden bewezen. De gedachte is dat het beschermende doel van de bewijsregel is uitgewerkt zodra iemand feitelijk als borg heeft gehandeld.

Ook de verplichting om borg te worden

Het derde lid trekt dezelfde eis door naar de overeenkomst waarbij iemand zich verplicht om een borgtocht aan te gaan. Ook die kan tegenover hem alleen met een door hem ondertekend geschrift worden bewezen, en ook daar geldt de vrijheid van bewijs zodra er al is nagekomen. Zo kan de bescherming niet worden omzeild door eerst een toezegging af te dwingen en die vervolgens als grondslag te gebruiken.

Een voorbeeld: een ondernemer beweert dat een kennis mondeling heeft toegezegd borg te staan voor een lening, en verwijst naar een appgesprek met een derde. Zonder een door die kennis ondertekend stuk kan hij de borgtocht tegenover hem niet bewijzen. Had de kennis al een deel van de schuld voldaan, dan zou dat anders liggen.

Waarom deze eis

Een handtekening dwingt tot een moment van bezinning. Wie tekent, ziet zwart op wit voor welke schuld hij instaat en tot welk bedrag, en kan het stuk meenemen en erover nadenken. Bovendien voorkomt de eis achteraf discussie over wat er precies zou zijn toegezegd tijdens een gesprek aan de keukentafel, in een periode waarin iemand onder druk staat om een familielid of vriend te helpen.

In de praktijk

Voor de borg: teken nooit blanco of onder tijdsdruk, en bewaar een exemplaar van wat u heeft ondertekend. Wordt u aangesproken, vraag dan om het originele, door u ondertekende stuk. Voor de schuldeiser: zorg voor een ondertekende akte waarin de gedekte schuld en het maximumbedrag staan, want zonder dat stuk is de zekerheid in een procedure niet af te dwingen. Van deze bewijsregel kan op grond van artikel 7:862 BW niet ten nadele van de particuliere borg worden afgeweken.