Boek 7 Artikel 851 (7:851 BW)

Borgtocht staat nooit op zichzelf. Zij hangt aan de verbintenis van de hoofdschuldenaar waarvoor zij is aangegaan: bestaat die schuld niet, dan is er niets om voor in te staan. Dit artikel legt dat vast en stelt daarnaast een grens aan het borg staan voor schulden die nog moeten ontstaan. Die moeten voldoende bepaalbaar zijn.

Wat afhankelijkheid betekent

De borgtocht deelt het lot van de hoofdschuld. Vervalt of vervalt gedeeltelijk de verplichting van de hoofdschuldenaar, dan werkt dat door in de verplichting van de borg. Wordt de overeenkomst waaruit de schuld voortkomt vernietigd, dan valt de grond onder de borgtocht weg. Wordt de schuld kleiner doordat er is afgelost, dan krimpt ook waarvoor de borg instaat. De borg staat daardoor in beginsel niet voor meer in dan de hoofdschuldenaar zelf verschuldigd is. Die afhankelijkheid zegt echter niets over de voorwaarden waaronder de borg zich verbindt: pas bij een particuliere borgtocht verbiedt artikel 7:860 BW uitdrukkelijk dat voor hem bezwarender voorwaarden gelden, en daarnaast kan hij op grond van artikel 7:856 BW wettelijke rente verschuldigd worden over de tijd dat hij zelf in verzuim is.

Borg staan voor wat nog komt

Het tweede lid staat borgtocht voor toekomstige verbintenissen toe, mits die voldoende bepaalbaar zijn. Bepaalbaar is niet hetzelfde als bekend: het bedrag hoeft niet vast te staan. Maar er moet wel objectief kunnen worden vastgesteld welke schulden eronder vallen, bijvoorbeeld doordat de borgtocht is gekoppeld aan een bepaalde kredietovereenkomst of aan een omschreven rechtsverhouding.

Waarom bepaalbaarheid wordt geëist

Zonder die eis zou iemand kunnen tekenen voor alles wat een ander ooit nog schuldig wordt, zonder dat later is na te gaan waarop de borgtocht eigenlijk ziet. Het gaat er daarbij niet om of de omvang bij het tekenen al te overzien is. Beslissend is of op het moment dat de schuldeiser verhaal op de borg zoekt objectief valt vast te stellen welke verbintenissen onder de borgtocht vallen. Een ruim geformuleerde borgtocht die is gekoppeld aan de vorderingen van een bepaalde schuldeiser of aan een omschreven rechtsverhouding voldoet daar in de regel aan; een omschrijving die elk aanknopingspunt mist, niet.

Een voorbeeld: iemand tekent een borgtocht voor het zakelijke krediet van de onderneming van een vriend, met vermelding van die kredietovereenkomst en een maximumbedrag. Dat is bepaalbaar. Ook een borgtocht voor alles wat die onderneming aan één met name genoemde bank verschuldigd wordt, is dat: achteraf is vast te stellen welke vorderingen eronder vallen. Een verklaring waarin hij zich borg stelt voor alle huidige en toekomstige schulden van die vriend, aan wie dan ook, zonder dat een schuldeiser of een rechtsverhouding wordt genoemd, is dat niet.

Verhouding tot de bescherming van de particuliere borg

Voor wie buiten beroep of bedrijf borg staat, is dit artikel extra belangrijk. Juist bij ruim geformuleerde borgtochten voor toekomstige schulden loopt hij het risico dat zijn verplichting jarenlang meegroeit met de schulden van een ander. De eis van bepaalbaarheid werkt daarbij als eerste zeef, maar hij staat niet alleen. Staat het bedrag van de hoofdschuld bij het aangaan nog niet vast, dan is de borgtocht op grond van artikel 7:858 BW alleen geldig voor zover een maximumbedrag in geld is overeengekomen. Dat maximum begrenst niet alles: de rente en de kosten waarvoor de borg op grond van artikel 7:856 BW instaat, kunnen daarnaast worden gevorderd. En een borgtocht voor toekomstige schulden kan hij opzeggen: bij onbepaalde duur op elk moment, en anders na vijf jaren (artikel 7:861 BW). Die opzegging werkt alleen vooruit; voor de verbintenissen die op dat moment al waren ontstaan, blijft hij verbonden. Deze bepalingen zijn dwingend: artikel 7:862 BW verbiedt afspraken die voor de borg ongunstiger uitpakken.

In de praktijk

Voor de borg: lees precies voor welke schuld u tekent. Staat u buiten beroep of bedrijf borg en ligt het bedrag van de hoofdschuld nog niet vast, dan hoeft u om een maximumbedrag niet te vragen: zonder zo'n bedrag is de borgtocht niet geldig. Houd er wel rekening mee dat rente en kosten daar nog bovenop kunnen komen. Gaat het om toekomstige schulden, dan kunt u de borgtocht bovendien opzeggen, bij onbepaalde duur meteen en anders na vijf jaren; voor de schulden die er op dat moment al zijn, blijft u gebonden. Voor de schuldeiser: een concrete omschrijving van de gedekte verbintenissen is niet alleen netjes, het is de voorwaarde om de borgtocht bij toekomstige schulden te kunnen inroepen. Loopt de hoofdvordering af of verjaart zij, dan is artikel 7:853 BW van belang.