Boek 7 Artikel 761 (7:761 BW)

Wie een gebrek in een opgeleverd werk ontdekt, moet niet blijven stilzitten. Dit artikel bepaalt binnen welke termijnen hij naar de rechter kan stappen. Er lopen twee klokken naast elkaar: een korte van twee jaar die begint als hij heeft geprotesteerd, en een lange die vanaf de oplevering loopt en die hoe dan ook een einde maakt aan de aansprakelijkheid.

De korte termijn van twee jaar

Elke rechtsvordering wegens een gebrek in het opgeleverde werk verjaart twee jaar nadat de opdrachtgever daarover heeft geprotesteerd. Klagen alleen is dus niet genoeg: het zet juist de klok in beweging. Wie protesteert en daarna jarenlang blijft praten zonder de zaak voor te leggen of de verjaring te stuiten, kan zijn recht verspelen.

Heeft de opdrachtgever de aannemer een termijn gegeven om het gebrek weg te nemen, dan gaat de verjaring pas lopen aan het einde van die termijn. Zegt de aannemer eerder dat hij niet gaat herstellen, dan begint zij op dat eerdere moment. Zo wordt voorkomen dat de tijd die aan herstel wordt gegund, van de eigen termijn van de opdrachtgever afgaat.

De uiterste grenzen

• Twintig jaar na de oplevering bij aanneming van bouwwerken.
• Tien jaar na de oplevering in alle andere gevallen.

Na die termijn is de vordering hoe dan ook verjaard, ook als het gebrek pas daarna aan het licht komt. Deze grenzen zorgen ervoor dat een aannemer niet eindeloos kan worden aangesproken.

Onderzoek en herstelpogingen

Het derde lid regelt een praktische val. Zegt de aannemer toe het gebrek te onderzoeken of te herstellen, dan is de opdrachtgever geneigd af te wachten, terwijl de termijn doorloopt. Zou de vordering juist in die periode verjaren, dan wordt de termijn verlengd volgens de regeling in artikel 3:320 BW: hij loopt door tot zes maanden nadat de aannemer het onderzoek en de pogingen tot herstel kennelijk als beëindigd beschouwt.

Verweer tegen de rekening blijft mogelijk

Het vierde lid houdt één weg altijd open. Vordert de aannemer betaling van de prijs, dan mag de opdrachtgever daartegen inbrengen dat hij recht heeft op vermindering van de prijs door gedeeltelijke ontbinding, of op schadevergoeding. Dat verweer blijft dus bruikbaar, ook als de eigen vordering al is verjaard. Wie nog niet heeft betaald, staat daardoor sterker dan wie alles al heeft overgemaakt.

Een voorbeeld: drie jaar na oplevering van een aanbouw ontstaat lekkage. De eigenaar klaagt schriftelijk. De aannemer belooft onderzoek, komt een paar keer kijken en laat het daarna lopen. De eigenaar heeft dan in beginsel twee jaar vanaf zijn protest, en hij zit ruim binnen de twintigjaarsgrens voor bouwwerken. Zou die twee jaar juist tijdens het onderzoek aflopen, dan schuift het einde op tot zes maanden nadat de aannemer zijn pogingen kennelijk heeft gestaakt; loopt de termijn daarna nog door, dan verandert het onderzoek er niets aan.

In de praktijk

Protesteer schriftelijk en met datum, en noteer wanneer u dat deed, want dat is het startpunt van de korte termijn. Geeft u de aannemer een hersteltermijn, leg die dan ook schriftelijk vast. Loopt de zaak vast, stuit de verjaring dan tijdig met een aangetekende brief waarin u ondubbelzinnig uw recht op nakoming of schadevergoeding voorbehoudt. Voor gebreken die de aannemer kende en verzweeg, geldt de bijzondere regel van artikel 7:762 BW.