Boek 7 Artikel 744 (7:744 BW)

Dit korte artikel haalt één bepaling uit de regeling voor de zee-arbeidsovereenkomst weg voor een bepaalde groep. Voor de zeevarende in de zeevisserij van wie het loon bestaat uit een aandeel in de vangst of in de opbrengst daarvan, geldt artikel 7:709 BW niet: hij heeft dus geen wettelijk recht op een toeslag voor uren boven de normale arbeidsduur, en ook de aantekening van overwerk door de kapitein blijft achterwege. De rest van de regels blijft gewoon overeind; het gaat om een gerichte uitzondering, niet om een uitzondering op het hele arbeidsrecht voor de visserij.

Voor wie geldt de uitzondering

De uitzondering is smal en dat is belangrijk. Zij geldt alleen voor de zeevisserij, en binnen die sector alleen voor degene wiens loon uit een aandeel in de vangst of de opbrengst bestaat. Wie op een vissersschip een vast loon verdient, valt er niet onder. Een zeevarende die op een ander soort schip vaart evenmin, ook niet als hij een prestatiebeloning heeft.

Waarom een uitzondering nodig is

Deelloon werkt anders dan een vast bedrag per maand of per week. De hoogte staat pas achteraf vast, hangt af van de opbrengst van de reis en kan per reis flink verschillen. Bepalingen die uitgaan van een loon dat op voorhand naar tijdruimte vastligt, zijn op zo'n beloning niet zonder meer toe te passen. De wetgever heeft die spanning opgelost door de betreffende bepaling voor deze groep buiten toepassing te laten, en elders in deze afdeling eigen regels te geven die wel op deelloon zijn toegesneden.

Wat er wel blijft gelden

Het wegvallen van de overwerktoeslag betekent niet dat de visser met deelloon zonder bescherming zit. Voor hem geldt namelijk een eigen stelsel in deze afdeling, met als kern de dwingende plicht om een garantieloon af te spreken. Dat garantieloon komt niet in de plaats van de toeslag, maar legt een bodem onder zijn inkomen.

• Een bodem in het inkomen via het garantieloon uit artikel 7:741 BW.
• Duidelijkheid vooraf, doordat artikel 7:742 BW voorschrijft dat het garantiebedrag en de berekening van het aandeel in het contract staan.
• Eigen rekenregels voor de toepassing van andere bepalingen op deelloon, in artikel 7:745 BW, waarvan niet ten nadele van de zeevarende kan worden afgeweken.

Een voorbeeld: een opvarende van een kotter deelt in de besomming en wil weten waar hij op kan terugvallen bij een slechte reis. Het antwoord staat niet in de algemene bepaling die dit artikel uitschakelt, maar in de visserijregeling zelf: het garantieloon dat met hem is afgesproken.

In de praktijk

Voor de zeevarende: laat u niet vertellen dat de visserij een sector zonder regels is omdat er met deelloon wordt gewerkt. Er zijn juist extra bepalingen, en de belangrijkste daarvan zijn dwingend. Voor de werkgever: de uitzondering geldt uitsluitend voor de groep die de wet noemt, dus bij een bemanning met verschillende beloningsvormen kan het per persoon verschillen welke bepalingen van toepassing zijn.