Boek 7 Artikel 743 (7:743 BW)

Loon moet volgens de algemene regels binnen vaste, korte termijnen worden uitbetaald. In de zeevisserij past dat niet altijd, omdat een deel van het loon pas kan worden berekend als de opbrengst van de reis bekend is. Dit artikel maakt daarom een uitzondering mogelijk voor de zeevarende wiens loon geheel of gedeeltelijk uit een aandeel in de vangst of de opbrengst bestaat, en het regelt daarnaast wat er gebeurt als er te veel is voorgeschoten.

Een langere termijn, maar niet onbeperkt

Van de wettelijke betaaltermijn in artikel 7:623 BW, tweede lid, kan worden afgeweken. Dat kan niet zomaar in het contract: het moet gebeuren bij collectieve arbeidsovereenkomst of bij een regeling van een daartoe bevoegd bestuursorgaan. En er zit een harde bovengrens op: het tijdvak waarna het loon moet zijn voldaan, mag niet langer zijn dan zes maanden.

Voor wie geldt dit

Alleen voor de zeevarende in de zeevisserij van wie het loon geheel of gedeeltelijk uit een deel in de vangst of de opbrengst bestaat. Wie een gewoon vast loon heeft, houdt de normale betaaltermijnen. En ook bij deelloon geldt de uitzondering pas als een cao of een regeling er gebruik van maakt; gebeurt dat niet, dan blijft de hoofdregel staan.

Het voorschot en het risico van te veel

Het tweede lid gaat over de situatie waarin de zeevarende tussentijds een voorschot krijgt uitbetaald. Zo'n voorschot kan worden overgemaakt aan de persoon die de zeevarende daarvoor heeft aangewezen, bijvoorbeeld iemand thuis. Blijkt achteraf dat er meer is overgemaakt dan er in werkelijkheid verschuldigd was, dan heeft de zeevarende voor dat meerdere geen aanspraak meer op de werkgever. Wat te veel is betaald, is dus al ontvangen en telt bij de eindafrekening mee.

Een voorbeeld: een bemanningslid laat maandelijks een voorschot naar zijn partner overmaken. Na afloop van het seizoen blijkt de vangst tegengevallen, zodat het totale voorschot hoger is dan zijn aandeel over die periode. Hij kan dan niet alsnog uitbetaling van zijn aandeel vragen alsof het voorschot er niet was.

Waarom deze afwijking bestaat

De rekensom over de opbrengst kan pas worden gemaakt als de vangst is verkocht en de kosten van de reis bekend zijn. Een strikte korte betaaltermijn zou dwingen tot voorlopige bedragen die daarna telkens worden gecorrigeerd. Tegelijk wilde de wetgever niet dat de bemanning eindeloos op haar geld wacht, en daarom is de grens van zes maanden hard, en kan de afwijking alleen worden gemaakt bij collectieve arbeidsovereenkomst of bij een regeling door of namens een daartoe bevoegd bestuursorgaan, niet in het individuele contract.

In de praktijk

Voor de zeevarende: kijk of er een cao geldt en welke betaaltermijn daarin staat, en houd bij welke voorschotten zijn overgemaakt, want die worden verrekend. Blijft betaling ook na het afgesproken tijdvak uit, dan gaat het gewoon om achterstallig loon. Voor de werkgever: zonder cao of regeling van een bevoegd bestuursorgaan is er geen ruimte voor een langere termijn, hoe gebruikelijk die in de sector ook zou zijn.