Boek 7 Artikel 732 (7:732 BW)

Is er tijdens een reis iets gebeurd, dan moet daarvan soms een officiële verklaring worden opgemaakt waarin de kapitein en de bemanning vastleggen wat er is voorgevallen. Dit artikel bepaalt dat een zeevarende daaraan nog moet meewerken nadat zijn contract al is geëindigd: gedurende drie werkdagen na het einde van de reis, als de kapitein daarom vraagt.

Wat er van de zeevarende wordt gevraagd

• Drie werkdagen: langer kan de medewerking niet worden verlangd.
• Op verzoek van de kapitein: het initiatief ligt bij hem, niet bij de rederij of een derde.

- Meewerken aan het opmaken: verklaren wat hij heeft waargenomen, zodat de scheepsverklaring die het Wetboek van Koophandel kent kan worden opgesteld.

Wat de zeevarende daarvoor krijgt

De medewerking is niet gratis. De werkgever moet voor die dagen een vergoeding betalen ter hoogte van het deel van het loon dat in het contract per tijdseenheid in geld is vastgesteld. Daarnaast draagt hij de kosten van onderhoud en, als dat nodig is, van overnachting. De zeevarende hoeft dus niet op eigen kosten in de havenplaats te blijven hangen om aan een formaliteit mee te werken.

Een voorbeeld. Tijdens een reis raakt een deel van de lading beschadigd bij zwaar weer. Het contract van een bemanningslid loopt af zodra het schip is binnengelopen, maar de kapitein vraagt hem mee te werken aan de scheepsverklaring. Hij is verplicht dat te doen, maximaal drie werkdagen lang, en krijgt over die dagen zijn loon plus kost en zo nodig een overnachting vergoed.

Waarom deze verplichting bestaat

Een scheepsverklaring is vaak het enige objectieve verslag van wat er aan boord is voorgevallen, en die is van belang bij schade, aanvaringen en verzekeringskwesties. Wie erbij was, kan daarover verklaren; is de bemanning na het afmonsteren over de wereld verspreid, dan is dat niet meer te achterhalen. Tegelijk mag die noodzaak niet betekenen dat iemand na afloop van zijn contract onbetaald beschikbaar moet blijven, en daarom staat er een vergoeding tegenover.

Kan hiervan worden afgeweken

Dit artikel komt in de opsomming van artikel 7:696 BW niet voor, zodat afwijking hier mogelijk blijft. Er kunnen dus nadere afspraken over worden gemaakt, bijvoorbeeld in een cao. Wel geldt dat de verplichting en de vergoeding bij elkaar horen: medewerking verlangen zonder betaling van loon, onderhoud en overnachting past niet bij wat dit artikel regelt.

In de praktijk

Voor de zeevarende is het verstandig om, als hem na afloop wordt gevraagd te blijven, meteen vast te leggen om welke dagen het gaat en welke kosten hij maakt; die kan hij vergoed krijgen. Voor de kapitein en de werkgever betekent dit artikel dat het opmaken van een verklaring geen uitgestelde kwestie is: de termijn van drie werkdagen loopt kort na het einde van de reis, en daarna kan de medewerking niet meer worden afgedwongen.