Boek 7 Artikel 41 (7:41 BW)

Het recht van reclame gaat over het terughalen van precies datgene wat is geleverd. Daarom bepaalt dit artikel dat de bevoegdheid alleen kan worden uitgeoefend voor zover het afgeleverde zich nog in dezelfde staat bevindt als bij aflevering. Is de zaak veranderd, verwerkt of opgegaan in iets anders, dan houdt het recht op.

Wat dezelfde staat betekent

Het gaat erom of de zaak nog herkenbaar en onveranderd is als het geleverde. De wet geeft daarvan geen opsomming; het komt aan op de feitelijke toestand van de zaak op het moment dat de bevoegdheid wordt uitgeoefend. Duidelijke gevallen van verandering zijn balken die tot een dakconstructie zijn getimmerd, verf die is opgebracht, grondstoffen die tot een nieuw product zijn vermengd. Ook ingrijpende beschadiging of sloop haalt de zaak uit haar oorspronkelijke staat.

Samenhang met de andere grenzen van het recht van reclame

De eis van dezelfde staat staat naast de andere beperkingen die de wet aan de terugvordering verbindt. Ook een onveranderde zaak kan niet meer worden teruggevorderd als zij tegen een tegenprestatie is overgedragen aan een derde die de uitoefening van het recht niet hoefde te verwachten (artikel 7:42 BW). En de bevoegdheid moet worden uitgeoefend binnen de termijnen van artikel 7:44 BW.

Gedeeltelijke terugvordering

De wet zegt uitdrukkelijk dat de bevoegdheid geldt voor zover de staat gelijk is gebleven. Van een partij van duizend tegels waarvan er zeshonderd nog ongeopend op pallets staan, kunnen die zeshonderd worden teruggevorderd; de gelegde tegels niet. De verkoper hoeft dus niet met lege handen te blijven staan omdat een deel van de levering al is gebruikt.

Een voorbeeld

Een timmerbedrijf koopt op rekening een partij hardhouten planken en betaalt niet. Bij een controle blijkt de helft nog gestapeld in de loods te liggen, terwijl de andere helft is verzaagd en verwerkt in een terrasoverkapping bij een klant. De leverancier kan de ongebruikte helft terugvorderen. Voor de verwerkte helft rest hem een gewone vordering tot betaling, eventueel met schadevergoeding.

In de praktijk

De tijdsdruk is groot: hoe langer u wacht, hoe groter de kans dat er niets meer valt terug te halen.

• Controleer waar de zaken zijn voordat u de verklaring verstuurt; dat bepaalt wat u realistisch kunt terugvorderen.
• Vorder uitdrukkelijk gedeeltelijk terug als een deel al is verwerkt, en benoem welke aantallen het betreft.
• Overweeg een eigendomsvoorbehoud bij toekomstige leveringen; dat werkt anders en vaak ruimer dan het recht van reclame.
• Leg de staat vast met foto's op het moment van terugname, zodat later niet ter discussie staat wat u aantrof.