Boek 7 Artikel 698 (7:698 BW)

Papier hebben is één ding, erbij kunnen is iets anders. Dit artikel bepaalt dat iedere zeevarende aan boord kennis moet kunnen nemen van zijn eigen zee-arbeidsovereenkomst en van de cao of de regeling van een bevoegd bestuursorgaan die op hem van toepassing is. Daarnaast moet hij op eenvoudige wijze duidelijke informatie kunnen krijgen over arbeidsvoorwaarden die daar niet in staan.

Wat de werkgever moet regelen

• Beschikbaarheid aan boord: de documenten moeten op het schip zijn en toegankelijk voor de zeevarende, niet alleen op het kantoor van de rederij.
• De collectieve regeling erbij: naast het individuele contract gaat het om de cao of regeling die de arbeidsvoorwaarden invult, want daarin staat vaak wat het contract juist niet noemt.

- Eenvoudig en duidelijk: informatie over overige arbeidsvoorwaarden moet zonder omhaal te krijgen zijn en begrijpelijk zijn. Een verwijzing naar een onvindbaar document voldoet niet.

Waarom dit nodig is

Aan boord is een zeevarende afhankelijk van wat er op het schip aanwezig is. Hij kan niet even naar een vakbond lopen of thuis zijn ordner opzoeken, en de bemanning bestaat vaak uit mensen van verschillende nationaliteiten die de gebruiken van het vlaggenland niet kennen. Een discussie over toeslagen, rusttijden of vakantie is aan wal met één telefoontje op te lossen, maar op zee niet. Daarom is het inzagerecht hier apart geregeld en volgens artikel 7:696 BW volledig dwingend: er kan onder geen beding van worden afgeweken.

Een voorbeeld. Een bemanningslid vermoedt dat hij te weinig toeslag krijgt voor nachtdiensten. Hij vraagt aan boord om de cao die op hem van toepassing is en om zijn contract, en om uitleg over de toeslagregeling. De werkgever moet ervoor zorgen dat hij die stukken en die informatie krijgt; hem laten wachten tot de volgende haven of tot het einde van de reis, is niet wat dit artikel bedoelt.

Samenhang met de andere bepalingen

Dit artikel hoort bij een reeks: artikel 7:697 BW eist dat het contract schriftelijk is en dat de zeevarende een eigen ondertekend origineel heeft, en artikel 7:699 BW bepaalt wat er ten minste in moet staan. Samen zorgen zij ervoor dat wie op zee werkt, weet wat hij is overeengekomen en dat ook kan controleren.

In de praktijk

Voor de zeevarende is het verstandig om vragen over arbeidsvoorwaarden schriftelijk te stellen en het antwoord te bewaren, ook als het gesprek aan boord informeel verloopt. Wordt inzage geweigerd, dan is dat op zichzelf al een schending van een dwingende bepaling. Voor de werkgever betekent het dat een set actuele documenten aan boord thuishoort, in een vorm die de bemanning kan lezen, en dat een aanspreekpunt voor vragen over arbeidsvoorwaarden geen luxe is maar een verplichting.