Boek 7 Artikel 694 (7:694 BW)

Werken aan boord van een zeeschip is iets anders dan werken aan wal. Je woont op je werkplek, bent maanden van huis en kunt niet zomaar weglopen als er iets misgaat. Daarom kent de wet voor de scheepvaart een eigen afdeling met eigen regels. Dit artikel bepaalt wie daaronder valt: de zee-arbeidsovereenkomst is de arbeidsovereenkomst waarbij de zeevarende zich verbindt arbeid aan boord van een zeeschip te verrichten.

Wat de omschrijving betekent

• Het is een arbeidsovereenkomst: er moet dus sprake zijn van werk, loon en een gezagsverhouding. Zonder die basis geldt de afdeling niet.
• Ook uitzendwerk telt mee: de wet noemt de uitzendovereenkomst uitdrukkelijk, zodat wie via een bemanningsbureau vaart net zo goed onder deze regels valt.

- Het werk gebeurt aan boord: bepalend is waar de arbeid wordt verricht, niet welke functie iemand heeft. Ook wie in de keuken of de bediening werkt, is zeevarende.

Wie er buiten kan vallen

Het tweede lid geeft de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur categorieën aan te wijzen die niet als zeevarende worden aangemerkt. Dat kan alleen na overleg met de betrokken organisaties van scheepsbeheerders en zeevarenden. Welke groepen worden aangewezen, volgt dus niet uit de wet zelf maar uit die algemene maatregel van bestuur; de wet kan daardoor ongewijzigd blijven als de aanwijzing verandert.

Een voorbeeld. Een kok tekent bij een rederij een contract om een halfjaar mee te varen. Hij is zeevarende in de zin van dit artikel en kan zich beroepen op de bijzondere bepalingen over onder meer het schriftelijke contract, de verzorging aan boord en de terugreis. Datzelfde geldt voor een stuurvrouw die via een uitzendbureau aan boord van hetzelfde schip werkt: de uitzendovereenkomst valt uitdrukkelijk onder de omschrijving. Moet een groep die wel aan boord werkt toch buiten de regeling blijven, dan loopt dat via de aanwijzing bij algemene maatregel van bestuur uit het tweede lid.

Waarom het uitmaakt

De kwalificatie is de sleutel tot een heel pakket aan bescherming. Artikel 7:696 BW verklaart de gewone bepalingen van het arbeidsrecht van toepassing voor zover deze afdeling niet iets anders regelt, en wijst aan welke bepalingen dwingend zijn en welke alleen niet ten nadele van de zeevarende mogen worden ingevuld. Daarnaast gelden er eigen regels over de inhoud en de vorm van het contract, over ziekte en verzorging aan boord en over het recht om naar huis te worden gebracht.

In de praktijk

Voor wie op zee werkt, zijn twee vragen bepalend: is zijn contract een zee-arbeidsovereenkomst, en valt het schip onder het bereik van artikel 7:695 BW? Zijn beide vragen bevestigend te beantwoorden, dan gelden de bijzondere regels van deze afdeling. Voor rederijen en bemanningsbureaus betekent het dat de inhoud van de overeenkomst beslissend is en niet de titel die aan de overeenkomst is gegeven.