Boek 7 Artikel 693 (7:693 BW)

Een zeevarende werkt vaak niet rechtstreeks voor de partij die het schip exploiteert, maar via een bemanningsbureau. Raakt hij ver van huis in de problemen doordat dat bureau zijn verplichtingen niet nakomt, dan heeft hij weinig aan een vordering op een vennootschap aan de andere kant van de wereld. Dit artikel geeft hem daarom een tweede adres: de partij aan wie hij ter beschikking is gesteld.

Wanneer de inlener kan worden aangesproken

• Het werk gebeurt aan boord van een zeeschip dat onder het bereik van deze afdeling valt, zoals artikel 7:695 BW dat afbakent.
• De werknemer is ter beschikking gesteld aan een derde, dus er is een driehoek van zeevarende, werkgever en inlener.

- De werkgever is in gebreke: pas als hij zijn verplichtingen niet nakomt, kan de inlener worden aangesproken.

Om welke verplichtingen het gaat

De aansprakelijkheid strekt zich niet uit tot alles, maar wel tot de bepalingen die voor een zeevarende het meest wezenlijk zijn. Het gaat om de regels over het loon en de betaling daarvan uit de artikelen 7:706 tot en met 7:709 BW, om de bepalingen over vakantie, de terugreis naar huis en de kosten daarvan, schipbreuk en het overlijden van de zeevarende uit de artikelen 7:717 tot en met 7:720 BW, en om de uitgebreide regeling over loon bij ziekte aan boord, verpleging, geneeskundige behandeling en ongevallen uit de artikelen 7:734 tot en met 7:734l BW. Juist die onderwerpen bepalen of iemand zijn geld krijgt, verzorgd wordt en thuiskomt.

Het toepasselijke recht doet niet ter zake

Bijzonder aan deze bepaling is dat zij geldt ongeacht welk recht op de arbeidsovereenkomst of op de overeenkomst tussen werkgever en inlener van toepassing is. Een rechtskeuze voor een ander land haalt de aansprakelijkheid van de inlener dus niet weg. Dat is bewust zo geregeld: in de zeevaart wisselen vlaggen, contracten en vennootschappen makkelijk, en zonder deze regel zou de bescherming met een simpele contractsbepaling kunnen worden weggeschreven.

Een voorbeeld. Een matroos is via een bemanningsbureau geplaatst op een schip en krijgt twee maanden geen loon; het bureau reageert niet meer en blijkt onvindbaar. De matroos kan zich richten tot de partij aan wie hij ter beschikking is gesteld, en die moet dan betalen wat op grond van de genoemde bepalingen verschuldigd is. Hetzelfde geldt als hij in een buitenlandse haven achterblijft en niemand zijn reis naar huis regelt.

In de praktijk

Voor de zeevarende is dit een praktisch vangnet dat hij bij problemen meteen moet kennen: hij hoeft zich niet te beperken tot zijn formele werkgever. Voor de partij die bemanning inhuurt, betekent het dat uitbesteden van het werkgeverschap geen risico wegneemt. Wie via een bureau bemant, doet er verstandig aan te controleren of dat bureau zijn loon-, zorg- en repatriëringsverplichtingen daadwerkelijk nakomt, want de rekening kan alsnog bij hem terechtkomen.