Artikel 7:747 BW: Werken in de zeevisserij zonder arbeidsovereenkomst

Niet iedereen die op een vissersschip werkt, doet dat op grond van een arbeidsovereenkomst. In de visserij wordt van oudsher met andere afspraken gewerkt, bijvoorbeeld met opvarenden die zelfstandig meedelen in de opbrengst. Dit artikel zorgt ervoor dat een belangrijk deel van de bescherming toch voor hen geldt. De wet somt de bepalingen op die van overeenkomstige toepassing zijn en geeft daarbij twee vertaalregels.

De twee vertaalregels

• Waar in die bepalingen werkgever staat, moet worden gelezen: de scheepsbeheerder in de zin van de Wet bemanning zeeschepen. De verplichtingen komen dus te rusten op degene die het schip bemant en beheert.

- Waar loon staat, moet worden gelezen: het aandeel in de vangst of in de opbrengst daarvan. De bepalingen worden zo toegesneden op een beloning die niet in een vast bedrag per maand is uitgedrukt.

Welke bescherming meekomt

Inhoudelijk gaat het om de onderwerpen die voor iemand aan boord het belangrijkst zijn: de tijdstippen en de wijze van uitbetaling, wat er over de afspraak moet worden vastgelegd, de terugkeer naar huis, de zorg en aanspraken bij ziekte, en het verbod om de kosten van overmaking door te belasten. Ook de bepalingen over de vermelding van gegevens en over de betaaltermijn bij deelloon horen erbij.

Voor wie geldt dit

Het artikel ziet op personen die anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden in de zeevisserij verrichten. De juridische vorm van hun afspraak is dus niet beslissend; wat telt, is dat er in de zeevisserij wordt gewerkt. Wie wel een arbeidsovereenkomst heeft, valt rechtstreeks onder de afdeling zelf en heeft dit schakelartikel niet nodig.

Een voorbeeld: een opvarende vaart mee op een kotter op basis van een eigen afspraak met de scheepsbeheerder en deelt in de besomming, zonder dat er van een dienstverband sprake is. Wordt hij ziek of moet hij vanuit een buitenlandse haven naar huis, dan kan hij zich beroepen op dezelfde bepalingen als de bemanning in loondienst, met de scheepsbeheerder als aangesproken partij.

Waarom deze gelijkschakeling

De risico's van het werk hangen aan het schip en aan de zee, niet aan het soort contract dat op de wal is getekend. Zonder deze bepaling zou de bescherming afhangen van de vorm die partijen kiezen, en zou wie geen dienstverband heeft juist het slechtst af zijn, terwijl hij hetzelfde werk doet onder dezelfde omstandigheden.

In de praktijk

Voor de opvarende zonder dienstverband: de aanspraken richten zich tegen de scheepsbeheerder, dus het is verstandig te weten wie dat is en dat vast te leggen. Voor de scheepsbeheerder: de verplichtingen over vastlegging, uitbetaling en terugkeer gelden ook voor de opvarenden met wie geen arbeidsovereenkomst is gesloten. Voor de maatschapsovereenkomst in de zeevisserij geldt een eigen schakelbepaling, artikel 7:749 BW.