Artikel 7:738d BW: Wanneer de scheepsbeheerder zelf de werkgever van de zeevarende is

De regeling over achterlating gaat uit van twee partijen: een werkgever die het laat afweten en een scheepsbeheerder die dan moet bijspringen. In de praktijk vallen die twee rollen vaak samen, bijvoorbeeld bij een rederij die haar bemanning zelf in dienst heeft. Dit artikel voorkomt dat de bescherming in dat geval wegvalt: de regels over achterlating, over de verzekering en over de rechtstreekse vordering gelden dan onverkort.

Wat er precies wordt bijgeschakeld

Van de regeling over achterlating gelden het tweede tot en met het zevende lid, samen met de bepaling over de rechtstreekse vordering op de verzekeraar en de bepaling met de eisen aan de polis. Voor de zeevarende betekent dat concreet:

• Dezelfde omschrijving van achterlaten, waaronder het geval dat het loon over een tijdvak van ten minste twee maanden uitblijft.
• Dezelfde verzekeringsplicht, met dekking van loon over ten hoogste vier maanden, de gemaakte kosten en de verzorging tot hij zijn bestemming heeft bereikt.

- Dezelfde rechtstreekse ingang bij de verzekeraar, die niet mag tegenwerpen dat zijn verzekerde failliet is, surseance heeft gekregen, in de schuldsaneringsregeling voor natuurlijke personen zit of wordt vereffend, en die zich evenmin kan beroepen op verweren uit zijn eigen verhouding met die verzekerde, zoals een onbetaalde premie.

Waarom het eerste lid ontbreekt

Het eerste lid van de regeling over achterlating legt de zorg voor de terugkeer bij de scheepsbeheerder voor het geval de wérkgever de zeevarende heeft achtergelaten. Die verdeling heeft geen betekenis meer als beide rollen in één hand zitten; er valt dan niets door te schuiven. De verplichtingen die er echt toe doen, de verzekering en de aanspraken van de zeevarende, blijven wel gewoon staan.

Wat dit voorkomt

Zonder deze bepaling zou een reder kunnen redeneren dat de regeling niet voor hem is geschreven omdat hij geen ander boven zich heeft. Het gevolg zou zijn dat juist de zeevarende met de meest overzichtelijke werkgever de minste bescherming zou hebben, terwijl zijn risico hetzelfde is: stranden in een haven met een onbetaalde gage. De wet sluit die uitkomst uit.

Een voorbeeld: een rederij vaart met eigen personeel en komt in zwaar weer. De gage blijft twee maanden uit en de bemanning zit vast in een buitenlandse haven. De zeevarenden kunnen zich beroepen op de regeling over achterlating en zich rechtstreeks tot de verzekeraar wenden, ook al is er geen aparte werkgever aan wie de rederij het kan toeschrijven.

In de praktijk

Voor de zeevarende is de boodschap simpel: het maakt voor zijn aanspraken niet uit of zijn werkgever en de beheerder van het schip dezelfde partij zijn. Voor de reder die beide petten draagt, betekent het dat hij de verzekering en de polisvoorwaarden van de artikelen 7:738a en 7:738c BW gewoon moet naleven. Gaat het om de bredere reeks verplichtingen buiten achterlating, dan kan de zeevarende die partij als zijn werkgever rechtstreeks aanspreken; de achtervangregeling van artikel 7:738 BW, met de eis van een onherroepelijke veroordeling, heeft alleen betekenis wanneer de werkgever en de scheepsbeheerder verschillende partijen zijn.